Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 czerwca 2024 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Sławomir Szubstarski
Protokolant:	Starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. w Kętrzynie

sprawy z powództwa E. 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w W.

przeciwko P. K.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej P. K. na rzecz powoda E. 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w W. kwotę 55 019,51 (pięćdziesiąt pięć tysięcy dziewiętnaście, pięćdziesiąt jeden) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 14 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;

II.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III.  zasądza od pozwanej P. K. na rzecz powoda E. 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w W. kwotę 9 472,05 (dziewięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt dwa, zero pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV.  przyznaje adwokatowi R. A. kwotę 2 657 (dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem wynagrodzenia za wykonywanie czynności kuratora nieznanej z miejsca pobytu pozwanej.

Sygn. akt I C 965/22 upr

UZASADNIENIE

Powód E. 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w W. (obecna nazwa: E. 1 Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności) wniósł o zasądzenie od pozwanej P. K. kwoty 66 995,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że dochodzona w niniejszej sprawie wierzytelność powstała w wyniku zawarcia w dniu 27 sierpnia 2018 roku przez jego poprzednika prawnego – Bank (...) S.A. we W., z pozwaną, umowy o kredyt gotówkowy o numerze (...). Pomimo precyzyjnie ustalonych warunków umowy pozwana nie zaspokoiła wszystkich należności wynikających z powyższego stosunku prawnego i pozostawała w opóźnieniu co do obowiązku spłaty zadłużenia. Wierzyciel pierwotny wypowiedział umowę, wobec czego roszczenie z umowy stało się wymagalne dnia 3 lipca 2019 roku. Powód wyjaśnił, że wierzyciel pierwotny zmienił nazwę na (...) Bank (...) S.A., na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia z 16 maja 2018 roku, od którego powód nabył w dniu 26 lutego 2021 roku przedmiotową wierzytelność przysługującą wierzycielowi pierwotnemu od pozwanej. O cesji wierzytelności pozwana została poinformowana pismem z 22 marca 2021 r. Na zobowiązanie pozwanej 66 995,94 złotych składają się kwoty: - 47 802,17 złotych niespłaconego kapitału umownego; - 2 131,85 złotych niespłaconych odsetek kapitałowych; - 9 822,58 złotych niespłaconych odsetek za opóźnienie naliczonych od kwoty niespłaconego kapitału od dnia następnego po dniu wymagalności, tj. 4 lipca 2019 roku do dnia cesji; - 7 239,34 złotych naliczonych przez cesjonariusza odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 47 802,17 złotych od dnia następnego po cesji do dnia wniesienia pozwu.

Próba doręczenia pozwanej korespondencji przez sąd lub komornika okazały się nieskuteczne wobec jej nieobecności pod ustalonym adresem zameldowania i zamieszkania ( (...)/2, (...)-(...) K.). Z wywiadu przeprowadzonego przez Komornika z matką pozwanej wynika, że pozwana od około 5 lat przebywa na terenie G.. Adres pobytu pozwanej jest nieznany, wobec czego na wniosek powoda z 28 lipca 2023 r. Sąd ustanowił pozwanej nieznanej z miejsca pobytu kuratora w osobie adwokata.

W odpowiedzi na pozew kurator pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o nieobciążanie pozwanej kosztami postępowania i zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za kuratelę według norm przepisanych powiększone o podatek VAT. W uzasadnieniu podniósł zarzuty przedawnienia roszczenia, zakwestionował skuteczność wypowiedzenia umowy, a tym samym aby pozwana pozostawała w opóźnieniu ze spełnieniem własnego świadczenia, abuzywności postanowień umownych, i nienależytą weryfikację zdolności kredytowej pozwanej. Na rozprawie kurator zaznaczył, że zarzut przedawnienia roszczenia powołał z ostrożności procesowej i nie kwestionuje okoliczności w jakich pozwana zawarła umowę z bankiem. W dalszym piśmie procesowym kurator sprecyzował, że sprzecznymi z dobrymi obyczajami są postanowienia §2 umowy kredytu przewidujące prowizję za udzielenie kredytu, §4 pkt 4 poprzez skredytowanie prowizji za udzielenie kredytu oraz §1 umowy wyrażający się w „rolowaniu” kredytu.

W replice na odpowiedź na pozew powód podtrzymał żądania, twierdzenia oraz wnioski zawarte w pozwie.

Sąd ustalił, co następuje:

Pozwana P. K. zawarła w dniu 27 sierpnia 2018 r. z Bankiem (...) S.A. z siedzibą we W. umowę o kredyt gotówkowy o nr (...). Na podstawie zawartej umowy Bank udzielił jej kredytu w kwocie 49.995 złotych do dnia 15 sierpnia 2024 r. z przeznaczeniem na finansowanie bieżących potrzeb konsumpcyjnych lub na inny dowolny cel, w tym na spłatę posiadanych zobowiązań kredytowych oraz na sfinansowanie prowizji z tytułu udzielenia kredytu. Całkowita kwota kredytu w wysokości 45 000,50 złotych została przelana na konkretny rachunek bankowy, a prowizja w kwocie 4 994,50 złotych została zatrzymana przez Bank. Pozwana zobowiązała się spłacić kredyt w 72 miesięcznych ratach równych płatnych zgodnie z harmonogramem.

(dowód : umowa o kredyt gotówkowy - k. 69-74, elektroniczne zestawienie operacji – k. 252-258)

Na poczet zadłużenia pozwana P. K. dokonywała wpłat nierównych i nieregularnie. Ostatnią wpłatę pozwana uiściła w dniu 29 marca 2019 roku.

(dowód: elektroniczne zestawienie operacji – k. 252-258)

W związku opóźnieniem w spłacie rat kredytu Bank pismem z 14 lutego 2019 r. wezwał pozwaną do zapłaty do 7 marca 2019 roku przeterminowanego zadłużenia. Jednocześnie bank poinformował o możliwości restrukturyzacji umowy kredytowej. Wobec późniejszego zaprzestania spłaty kredytu przez pozwaną bank wypowiedział umowę pismem z 7 maja 2019 roku z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. Pismo zostało doręczone mężowi pozwanej 14 maja 2019 r.

(dowód: 1. Ostateczne wezwanie do zapłaty wraz z broszurą informacyjną – k.75-76; 2. Wypowiedzenie umowy wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 77-79)

W dniu 7 września 2018 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w rejestrze przedsiębiorców KRS prowadzonym dla Banku (...) S.A. zmienił nazwę przedsiębiorcy na (...) Bank (...) S.A. oraz siedzibę spółki z W. na W..

(bezsporne, wgląd w informację z rejestru przedsiębiorców KRS nr (...))

Umową przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji z dnia 26 lutego 2021 r. zawartą pomiędzy (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W., a powodem (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W., bank przelał na rzecz powoda wierzytelności opisane w załączniku nr 2a do umowy, a które aneksem do umowy z 2 września 2022 roku zostały zaktualizowane i wskazane w załączniku nr 1 do aneksu. Wśród innych wierzytelności przelana została również wierzytelność wobec pozwanej, wynikająca z umowy o kredyt gotówkowy z 27 czerwca 2018 r. Powód uregulował na rzecz cedenta całą cenę za nabycie wierzytelności z w/w umowy.

(dowód: umowa przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji - k.14-58; 2. Aneks do umowy przelewu wraz z wypisem z załącznika nr 1 – k. 59-68, 86-88)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie.

Powód wykazał załączonymi do pozwu dokumentami, iż jego poprzednika prawnego oraz pozwaną łączyła umowa kredytu gotówkowego z 27 sierpnia 2018 r., umowa ta została wypowiedziana na skutek niedotrzymania warunków umowy przez pozwaną, w szczególności niepłacenia rat kredytu w terminie. Powód wykazał również przelew wierzytelności wynikającej z umowy kredytu gotówkowego na jego rzecz. Przedłożone przez powoda dokumenty nie były kwestionowane przez kuratora pozwanej, nie budziły też wątpliwości Sądu.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Art. 69 ust. 2 ustawy wskazuje, jakie elementy powinna zawierać umowa kredytu i w ocenie sądu w niniejszej sprawie umowa kredytu zawarta pomiędzy pozwanym, a wierzycielem pierwotnym, odpowiadała tym warunkom.

Pozwana była zatem zobowiązaną do spłaty udzielonego kredytu na warunkach wskazanych w łączącej strony umowie. Z zaciągniętego zobowiązania niewątpliwie nie wywiązała się. Powód co prawda nie przedstawił harmonogramu spłat rat kredytu, jednakże z treści umowy wyraźnie wynika, że pozwana była zobowiązana do zwrotu kredytu w równych miesięcznych ratach. Z kolei z dokumentu (elektroniczne zestawienie operacji – k.252-258) wynika, że kwota kredytu została przekazana pozwanej w dniu 27 sierpnia 2018 r., pozwana natomiast począwszy od września 2018 roku kilkukrotnie spłacała różne kwoty po kilkaset złotych. Ostatnia wpłata miała miejsce w dniu 29 marca 2019 roku. Zatem niewątpliwie można stwierdzić, że termin pozwanej spełniania świadczenia – zwrotu kredytu w równych miesięcznych ratach – nastąpił we wrześniu 2018 roku, a powódka będąc zobowiązaną do 72 równych periodycznych miesięcznych świadczeń, spełniła je wyłącznie kilkukrotnie.

Nieuzasadnione okazały się zarzuty kuratora pozwanej dotyczące nienależytej weryfikacji zdolności kredytowej pozwanej, nieskutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, przedawnienia roszczenia, czy abuzywności wskazanych przez kuratora postanowień umownych.

Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów na wstępie wskazać należy, że pozwanej niewątpliwie przysługuje status konsumenta, wobec czego do zawartej przez nią umowy o kredyt gotówkowy zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: ukk). Kurator pozwanego nie sprecyzował zarzutu nienależytego sposobu weryfikacji zdolności kredytowej pozwanej, to jednak rację ma powód, że będący stroną umowy kredytowej bank nie jest instytucją finansową, o której mowa w treści art. 9a ust. 1 ukk, i nawet przy pozytywnym przesądzeniu tego zarzutu nie można w stosunku do powoda wyciągać sankcji cywilnoprawnych, o jakich mowa w ustępie 5 tego przepisu.

Co do skuteczności wypowiedzenia podnieść należy, że stosownie do treści postanowienia §10 umowy bank był uprawniony do wypowiedzenia umowy o kredyt z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia i zażądać spłaty całej należności z tytułu umowy w przypadku naruszenia warunków umowy. Jak wcześniej wskazano niewywiązywanie się z umowy pozwanej jest niewątpliwe. Pozwana zobowiązana do comiesięcznych wpłat ostatniej dokonała w marcu 2019 r. Zatem w dniu złożenia jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy (14 maj 2019 roku), niewątpliwie istniała podstawa umowna do jej wypowiedzenia. W istocie powód nie wykazał żadnym dokumentem upoważnienia osoby składającej oświadczenie do działania w imieniu banku, niemniej jednak, skoro w następstwie wypowiedzenia bank zbył całą wierzytelność uznając ją za wymagalną w pełnej wysokości, to na zasadzie domniemania faktycznego (art. 231 kpc) uznać należy, że składający oświadczenie o wypowiedzeniu umowy faktycznie działał będąc prawidłowo umocowanym.

Konsekwencją wypowiedzenia umowy była wymagalność wszystkich należności wynikających z umowy, które w dniu wniesienia powództwa w niniejszej sprawie z pewnością nie uległo przedawnieniu. Wymagalność powstała z upływem 30 dni od złożenia oświadczenia, tj. z upływem 13 czerwca 2019 r. Powód wytoczył powództwo w 2022 roku, zatem prze upływem trzyletniego okresu przewidzianego przepisem art. 118 k.c.

Nie zasługiwał też na uwzględnienie podniesiony przez pozwanego zarzut abuzywności postanowień umownych. Zarzut „rolowania kredytu” jest całkowicie chybiony wobec umownego ustalenia, że celem udzielenia kredytu jest bieżące finansowanie potrzeb konsumpcyjnych lub inny dowolny cel. Z kolei odnośnie postanowienia ustalającego prowizję i jej wysokości wskazać należy, że postanowienie to nie mogło być badane pod kątem abuzywności. Materialnoprawną podstawę abstrakcyjnej kontroli postanowienia bankowego wzorca umownego stanowi bowiem art. 3851 § 1 k.c., zgodnie z którym postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Na gruncie tej regulacji, kontrola abstrakcyjna postanowienia wzorca umownego, a więc i przewidziana przepisami k.c. ochrona konsumenta, nie rozciąga się na postanowienia określające główne świadczenia stron, jeżeli zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodnie z ogólną regułą interpretacyjną, wyjątków (a wyłączenie spod reguły art. 385 ¹ § 1 k.c. niewątpliwie nim jest) nie powinno się interpretować rozszerzająco. Tym samym sformułowanie "postanowienia określające główne świadczenia stron" należy rozumieć ściśle, jako obejmujące jedynie klauzule wprost odnoszące się do obowiązku głównego realizowanego w ramach umowy (por. Uchwała Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, LEX nr 270431). Jak powszechnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie głównym świadczeniem umowy są elementy przedmiotowo istotne ( essentialia negotii), czyli takie, które konstytuują daną czynność. W przypadku umowy kredytu należy zatem sięgnąć do treści art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (wcześniej przytoczony), z którego wynika, że świadczeniem głównym ze strony banku jest udostępnienie kredytobiorcy oznaczonej kwoty kapitału na określony czas, zaś ze strony kredytobiorcy - zwrócenie bankowi tejże kwoty wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłata prowizji.

W niniejszej sprawie kwota prowizji została jednoznacznie, bo kwotowo, wyrażona (vide: §2 pkt 2 oraz §4 ust. 2 pkt 1a umowy). Nie może zatem zostać oceniona pod kątem abuzywności. Niemniej w ocenie Sądu Rejonowego ustalenie prowizji w wysokości 4 995,50 złotych, co stanowi ok 11 % kapitału kredytowego, nie kształtuje praw i obowiązków pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ani rażąco nie narusza jego interesów.

Powództwo nie było jednakże w pełni usprawiedliwionym. Na uwzględnienie nie zasługiwało zgłoszone roszczenie w części kwot 9 822,58 złotych, dochodzonej jako niespłacone odsetki za opóźnienie naliczone od kwoty niespłaconego kapitału do dnia następnego po dniu wymagalności, tj. 4 lipca 2019 r. do dnia cesji oraz 2 131,85 złotych dochodzonej tytułem niespłaconych odsetek kapitałowych. Powód nie przedstawił uzgodnionego z pozwaną harmonogramu spłat rat kredytu, z którego wynikałyby wysokość poszczególnej raty i termin jej zapłaty. Wobec tego Sąd nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na skontrolowanie prawidłowości wyliczenia dochodzonej kwoty. Zgodnie z ogólną regułą dowodową to powoda obciążał obowiązek wykazania wszelkich okoliczności uzasadniających roszczenie nie tylko co do zasady, ale i co do wysokości. Obowiązkowi temu powód w powyższym zakresie nie podołał.

Sąd zasadniczo uwzględnił zgłoszone roszczenie odsetkowe, chociaż jego wysokość wymagała korekty. Podstawę rozstrzygnięcia o roszczeniu odsetkowym stanowiły art. 481 § 1 oraz 482 §1 k.c. Zgodnie z przywołanymi przepisami jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Natomiast od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.

Powodowi przysługiwało roszczenie odsetkowe za wskazany przez niego okres od dnia następnego po dniu cesji do dnia wniesienia powództwa (od 28 lutego 2021 r. do 13 grudnia 2022) wobec wymagalności niespłaconej przez pozwaną kwoty kredytu 47 802,17 zł. Zweryfikowana ich wysokość wyniosła 7 214,34 złotych.

W tych okolicznościach Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając kwotę 55 019,51 złotych (47 802,17 + 7 217,34), natomiast w pozostałym zakresie powództwo oddalił jako niewykazane.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty powoda złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 3 350 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 wynikającej z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł, a nadto poniesiony koszt doręczeń komorniczych w wysokości 127,28 i wynagrodzenia kuratora nieznanej z miejsca pobytu pozwanej w wysokości 2 657 zł. Wysokość wynagrodzenia kuratora Sąd ustalił i przyznał na podstawie §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...):

- (...);

- (...);

3.  (...).

K., 18 lipca 2024 r.