I C 543/23 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Kętrzynie z 2025-05-13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 2025 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
sędzia Sławomir Szubstarski |
|
Protokolant: |
sekretarz sądowy Kinga Polak |
po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. w Kętrzynie
sprawy z powództwa (...) z siedzibą w L.
przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) z siedzibą w L. kwotę 4 568,97 (cztery tysiące pięćset sześćdziesiąt osiem, dziewięćdziesiąt siedem) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 września 2023 r. do dnia zapłaty;
II. w pozostałym zakresie powództwo oddala;
III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 706,30 (siedemset sześć, trzydzieści) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dp dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;
IV. zwraca powodowi kwotę 484,40 (czterysta osiemdziesiąt cztery, czterdzieści) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty procesu.
Sygn. akt I C 543/23
UZASADNIENIE
Powód (...) z siedzibą w L. domagał się od pozwanego (...) S.A. w W. zapłaty kwoty 9 259,64 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 8 719,64 złotych od 26 stycznia 2023r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 540 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego, na swoją rzecz, kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub według spisu kosztów przypadku jego złożenia. Podniósł, że 17 stycznia 2023 roku doszło do kolizji drogowej, w następstwie której uszkodzeniu uległ pojazd należący do A. K. (1), marki S., o numerze rejestracyjnym (...). Sprawca kolizji posiadał ubezpieczenie w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego znak (...) pozwany uznał swoją odpowiedzialność i decyzją z 26 stycznia 2023 r. przyznał odszkodowanie w łącznej wysokości 3 726,72 złotych. Powód samodzielnie przeanalizował koszty naprawy technologią wskazaną przez producenta i stwierdził, że odszkodowanie zostało zaniżone. Wobec tego zlecił sporządzenie prywatnej opinii za kwotę 540 zł, która zwiększyła wartość szkody będącej w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Powód wezwał pozwanego do zapłaty pismem z 6 lipca 2023 roku. Dalej wskazał, że ciągiem umów cesji (...) z 29 czerwca 2023 r. oraz z 4 lipca 2023 r. powód nabył wierzytelność od pozwanego.
Pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Przyznał zasadniczo odpowiedzialność za szkodę w niniejszej sprawie zastrzegając, że zaspokoił w całości wierzytelność z tego tytułu wypłacając kwotę 3 726,72 zł. Poszkodowani A. i A. K. (2) nie zgłaszali żadnych pretensji co do wysokości wypłaconego im odszkodowania. Pozwany zakwestionował również żądanie refundacji kosztów sporządzenia załączonej do pozwu kalkulacji uznając, że stanowi on koszt powoda prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a nie element szkody komunikacyjnej.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 17 stycznia 2023 roku w K., przy ulicy (...), około godziny 7.25, A. A. (2), kierująca pojazdem O., przy wykonywaniu manewru cofania uderzyła w pojazd marki S., numer rejestracyjny (...) kierowany przez A. K. (2), uszkadzając prawe tylne drzwi i błotnik pojazdu, dolny próg oraz tylny zderzak. Uszkodzony pojazd stanowił współwłasność A. i A. K. (1). Pojazd kierowany przez sprawczynię posiadał ubezpieczenie OC w (...) S.A. w W.. Szkoda została zgłoszona tego samego dnia przez A. K. (1).
W wyniku postępowania likwidacyjnego pozwany skalkulował wartość naprawy pojazdu ustalając jej koszt na kwotę 3 726,72 złotych, i taką kwotę wypłacił poszkodowanym w dniu 26 stycznia 2023 roku.
( bezsporne, dowód: 1. Kopia oświadczenia k.9; 2. Kopia dowodu rejestracyjnego - k.27-27v; 3.dokumenty postępowania likwidacyjnego - k. 10-13; 4. akta szkody (płyta) – k. 57; 5. zeznania świadka A. K. (1) - k.94).
Pojazd w chwili jego uszkodzenia był pięcioletnim. Poszkodowany A. K. (1) naprawił pojazd częściami nieoryginalnymi, po koleżeńsku u znajomego. Koszt naprawy uszkodzeń powypadkowych wynikających ze zdarzenia z 17 stycznia 2023 r., w województwie (...), dokonywanej zgodnie z technologią naprawy producenta pojazdu, przy wykorzystaniu fabrycznych części zamiennych oraz dostępnych ich zamienników, wynosi 8 295,69 zł. Koszt tej naprawy wyłącznie oryginalnymi częściami producenta wynosi 8 660,04 złotych.
( dowód: 1. zeznania świadka A. K. (1) - k.94; 2. opinia biegłego S. T. - k. 104-128; 3. Opinia uzupełniająca - k. 163-164)
W dniu 29 czerwca 2023 r. poszkodowani A. i A. K. (1) zawarli z (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. umowę przelewu wierzytelności nr (...), na mocy której przenieśli na rzecz spółki niezapłacone dotąd wierzytelności wynikające ze szkody w pojeździe S. powstałej na skutek zdarzenia z 17 stycznia 2023 r. Następnie 4 lipca 2023 r. (...) sp. z o.o. nabyła usługę analizy i opinii dla szkody częściowej pojazdu nr (...). Tego samego dnia zbyła wierzytelność na rzecz powoda.
( bezsporne, dowód: 1. Umowa przelewu wierzytelności i pełnomocnictwo - k. 20-22; zeznania świadka A. K. (1) - k.94v; 3. Faktura VAT nr (...) - k.17; 4. Umowa przelewu wierzytelności oraz pełnomocnictwa i odpis z rejestru k. 24-26, 30-38).
Sąd zważył co następuje:
Powództwo częściowo okazało się zasadne.
Okoliczności faktyczne zasadniczo nie były sporne pomiędzy stronami, znajdowały również potwierdzenie w aktach postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwanego, oraz zeznaniu świadka A. K. (1). Oceniając całościowo materiał dowodowy Sąd uznał za wiarygodne dokumenty przedstawiające okoliczności zdarzenia drogowego z 17 stycznia 2023 r, przebieg i wynik postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwanego oraz potwierdzające przelew wierzytelności z tytułu odszkodowania ostatecznie na rzecz powoda. Dokumenty nie były kwestionowane przez żadną ze stron, w zakresie zawarcia umowy przelewu oraz udzielenia pełnomocnictwa do tej czynności zostały potwierdzone przez świadka. Sąd uznał zeznania świadka za wiarygodne nie znajdując żadnych podstaw do ich podważenia, i mając na względzie, że również strony wiarygodności tej nie kwestionowały. Ponadto Sąd uwzględnił opinię biegłego sądowego S. T. (2), uznając ją za fachową, jasną i pełną.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał zakres uszkodzeń pojazdu należącego do poszkodowanych A. i A. K. (1). Bezsporną okolicznością była odpowiedzialność gwarancyjna pozwanego zakładu ubezpieczeń w zakresie odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Pozwany nie kwestionował również łańcucha przelewów wierzytelności z tego tytułu, ostatecznie na rzecz powoda.
Spór między stronami dotyczy wyłącznie faktycznej wysokości kosztów naprawienia szkody komunikacyjnej oraz to czy poniesiony przez (...) sp. z o.o. w O. koszt usługi analizy i opinii w kwocie 540 zł stanowi jej element podlegający obowiązkowi naprawy, czy też nie.
Podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowią przepisy art. 805 §1 kc w zw. z art. 822 kc. Stosownie do treści art. 805 §1 kc ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią art. 822 §1 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§ 4).
Jak stanowi art. 361 §1 i §2 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 363 §1 kc, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
Dla ustalenia wielkości odszkodowania bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy poszkodowany naprawił lub zaniechał naprawy pojazdu. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa, wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie IV CKN 387/01, szkoda powstaje zwykle w chwili wypadku komunikacyjnego i podlega naprawieniu według zasad określonych w art. 363 §2 kc. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać. Z tego względu nie mógł być uwzględniony zarzut pozwanego kwestionującego żądanie powoda li tylko z tego powodu, że poszkodowani nie przedstawili poniesionych przez siebie kosztów naprawy pojazdu wyższych, aniżeli dotychczas wypłacone im odszkodowanie (3 726,72 zł). W świetle utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego nie ma żadnych wątpliwości, że odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela nie ogranicza się do równowartości wydatków poniesionych na naprawę pojazdu, lecz każdorazowo obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. Jeżeli poszkodowani zbyli wierzytelność odszkodowawczą, to wysokość szkody - w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę - winna wyrażać się hipotetycznymi kosztami naprawy pojazdu. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyrokach z 8 marca 2018 r. (II CNP 32/17) i z 12 kwietnia 2018 r. (II CNP 41/17).
Zgodnie z treścią art. 6 kc, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego korzystne dla siebie skutki prawne. Z kolei art. 232 k.p.c. stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Cytowane przepisy są ze sobą skorelowane. Zagadnienie ciężaru dowodu jest ściśle związane z zasadą kontradyktoryjności i inicjatywą w postępowaniu dowodowym. Zestawienie dwóch analizowanych przepisów tworzy pewien schemat, według którego powinno być prowadzone postępowanie dowodowe. To strony procesu odpowiedzialne są za realizację obowiązku dowodowego, a sąd za przestrzeganie zasad rozkładu ciężaru dowodu. To na powodzie spoczywał więc obowiązek udowodnienia, iż na skutek zdarzenia komunikacyjnego, szkoda rozumiana jako niezbędne i celowe koszty przywrócenia auta do stanu poprzedniego, była większa, aniżeli odszkodowanie wypłacone dotychczas przez pozwanego.
Z uwagi na rozbieżność stanowisk stron Sąd odwołał się do wiadomości specjalnych biegłego z zakresu techniki samochodowej S. T. (2), który przedstawił dwie wysokości kosztu naprawy uszkodzeń powypadkowych pojazdu S. (...), mianowicie 8 660,04 zł przy założeniu naprawy pojazdu z wykorzystaniem wyłącznie oryginalnych części zamiennych, oraz około 370 złotych niższą (8 295,69 zł) przy wykorzystaniu dostępnych nieoryginalnych zamienników.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zasadnym było ustalenie, że wysokość szkody wyniosła 8 295,69 zł, stanowiąca równowartość kosztów naprawy dostępnymi alternatywnymi częściami zamiennymi. Uszkodzony pojazd był kilkuletni, a powód nie wykazał uszkodzenia oryginalnych części poszycia. Wskazywany na tę okoliczność dokument oświadczenia (k. 28) nie został podpisany przez poszkodowanych, a poszkodowany słuchany w charakterze świadka nie potwierdził jego złożenia. Co prawda wydruk komputerowy również może stanowić inny środek dowodowy (art. 308 k.p.c.), jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest on wiarygodny. Należy bowiem mieć na względzie, że poszkodowany wskazał przeciwnie, że naprawił auto częściami nieoryginalnymi u znajomego, co wskazuje, że taki sposób naprawy pojazdu był wystarczający do całkowitego wyeliminowania szkody. Ponieważ poszkodowani wierzytelność odszkodowawczą przenieśli na rzecz (...) sp. z o.o. (nie wiadomo za jaką cenę), przeto nie może ulegać wątpliwości, że wynikająca z opinii biegłego różnica między hipotetycznymi kosztami naprawy, a odszkodowaniem dotychczas wypłaconym, nie zostanie przeznaczona na naprawę pojazdu. Ten natomiast, jak zeznał poszkodowany, został naprawiony.
Rację ma przy tym pozwany twierdząc, że hipotetyczna wartość kosztów naprawy, kształtująca się odmiennie w zależności od przyjętych wskaźników kosztowych, nie może być źródłem wzbogacenia poszkodowanego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że ustalone przez pozwanego odszkodowanie z tytułu uszkodzenia pojazdu S. (...) w wyniku zdarzenia z 17 stycznia 2023 r. zostało zaniżone o kwotę 4 568,97 złotych.
Powód niezasadnie domagał się nadto uwzględnienia kosztów wykonanej przez siebie kalkulacji naprawy. Stosownie do poglądu Sądu Najwyższego ( uchwała siódemkowej z 29 maja 2019 r. III CZP 68/18), który Sąd Rejonowy podziela w całości, w adekwatnym związku ze szkodą pozostają dodatkowe wydatki uzasadnione efektywnym dochodzeniem należności odszkodowawczej. W okolicznościach niniejszej sprawy brak tej przesłanki dla przedstawionego wydatku nie może, zdaniem sądu, budzić najmniejszej wątpliwości.
Po pierwsze powód jest przedsiębiorcą działającym z nastawieniem na zysk. Nabywając wierzytelność miał doskonałe rozeznanie, że wartość odszkodowania została przez pozwanego zaniżona. Sporządzenie kalkulacji i jej dołączenie do pozwu nie przyczyniło się do wyjaśnienia sprawy, w której koniecznym był dowód z opinii biegłego. Warto zwrócić uwagę, że powód wnosząc o uwzględnienie szkody w wysokości wskazanej w wariancie I opinii zgodził się przy tym z odmiennym ustaleniem biegłego, co świadczy o niecelowości sporządzania szczegółowej profesjonalnej analizy.
W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 568,97 zł jako różnicę między wartością poniesionej szkody komunikacyjnej, a dotychczas wypłaconym odszkodowaniem (8 295,69 – 3 726,72) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 21 września 2023 r.
Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia okresu opóźnienia zgodnie z żądaniem pozwu albowiem wezwanie z 6 lipca 2023 r.(k.18) nie zostało podpisane, a nadto nie zakreślało terminu spełnienia świadczenia. Z tego względu Sąd przyjął, że stan opóźnienia pozwanego powstał w chwili złożenia przez niego odpowiedzi na pozew (upływ terminu zakreślonego do ustosunkowania się do zgłoszonego żądania zasądzenia świadczenia) i od tej daty zasądził odsetki od zasądzonej kwoty.
W pozostałym zakresie powództwo jako niezasadne Sąd oddalił.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 §1 1 kpc przyjmując, że strony stosownie do wyniku procesu winny ponieść koszty procesu. Powód, który wygrał proces w 49% poniósł koszt opłaty, pełnomocnika oraz opinii biegłego (łącznie 3 332,6 zł), natomiast pozwany koszt pełnomocnika w kwocie 1 817 zł. Skoro powoda obciążała wartość 51 % kosztów procesu, to rozliczając poniesione dotychczas koszty należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 706,30 zł.
Nadto stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należało zwrócić powodowi niewykorzystaną zaliczkę pobraną na dowód z opinii biegłego, o czym Sąd orzekł w punkcie IV wyroku.
ZARZĄDZENIE
1. (...);
2. (...);
3. (...).
K., 26 maja 2025 r.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Kętrzynie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Sławomir Szubstarski
Data wytworzenia informacji: