Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 kwietnia 2025r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Sławomir Szubstarski
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. w K.

sprawy z powództwa G. (...) M. Sp. j. z siedzibą w O.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  powództwo oddala;

II.  zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

III.  nakazuje zwrócić powodowi kwotę 183,48 (sto osiemdziesiąt trzy, czterdzieści osiem) złotych, natomiast pozwanemu kwotę 1 000 (jeden tysiąc) złotych, tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty procesu.

UZASADNIENIE

Powódka G. (...) M. Sp. j. z siedzibą w O. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 4.029,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 marca 2023 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 2 lutego 2023 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzony został należący do A. K. pojazd marki A. (...) o nr rej. (...). Sprawca kolizji posiadał ważną polisę OC zawartą z pozwanym towarzystwem ubezpieczeń. W dniu 3 lutego 2023 r. A. K. zawarła z powódką umowę najmu, która trwała do dnia 17 lutego 2023 r. Legitymacja czynna powódki do dochodzenia roszczenia wynika z umowy cesji wierzytelności w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego z dnia 17 lutego 2023 r. Powódka w dniu 17 lutego 2023 r. wystawił fakturę VAT za wynajem pojazdu zastępczego na kwotę 6.268,08 zł brutto. Pozwana uznała roszczenie co do zasady i w dniu 27 lutego 2023 r. wypłaciła powódce kwotę 2.238,60 zł. Tym samym do zapłaty pozostała kwota 4.029,48 zł. Powódka podniósła, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwana nie kwestionowała okresu najmu samochodu zastępczego, jednak zakwestionowała wysokość stawki za jedną dobę wynajmu. Wskazała, że wysokość stawki nie została w żaden sposób zawyżona. Powódka zakwestionowała, iż zorganizowany przez pozwaną najem pojazdu zastępczego miał być w rzeczywistości opłacony we wskazanej przez niego stawce za dobę najmu.

Pozwana (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że do poszkodowanej zostało wysłane pismo z dnia 06.02.2023 r. zawierające m.in. informację o zasadach wynajmu pojazdu zastępczego wraz z podaną wysokością stawek akceptowanych przez (...) S.A. Ponadto informacja o stawkach została wysłana na podany przez poszkodowaną przy zgłoszeniu szkody adres e-mail: (...). W toku obsługi szkody pozwana wyliczyła poszkodowanemu odszkodowanie na kwotę 2.238,60 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego za 14 dni najmu w oparciu o stawkę 159,90 zł brutto (130,00 zł netto) adekwatną dla pojazdów klasy (...) jakim był pojazd uszkodzony i wynajęty. Pozwana nie zgodziła się z roszczeniem o zapłatę dodatkowej kwoty tytułem zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. W szczególności niezasadne w ocenie pozwanej było wynajmowanie przez poszkodowanego pojazdu przy stawce 447,72 zł brutto (364,00 zł netto). Poszkodowana nie dołożyła możliwych starań do zmniejszenia rozmiaru szkody, na którą składają się koszty najmu pojazdu zastępczego. Kwota wynikająca z wystawionej przez wypożyczalnię faktury za najem pojazdu zastępczego, ze względu na przyjęta stawkę, przewyższa wysokość szkody poniesionej przez poszkodowaną, za która odpowiedzialność ponosi pozwany ubezpieczyciel.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu w dniu 2 lutego 2023 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzony został należący do A. K. pojazd marki A. (...) o nr rej. (...). Sprawca kolizji posiadał ważną polisę OC zawartą z (...) S.A. z siedzibą w W..

Bezsporne.

Poszkodowana A. K. mieszka na wsi. Samochodu był jej niezbędny, bo to jej narzędzie pracy. W dniu 3 lutego 2023 r. zawarła ona z powódką umowę najmu samochodu O. (...), nr rej. (...), na okres od dnia 3 lutego 2023 r. do dnia 17 lutego 2023 r. Poszkodowana nie miała szczególnych wymagań co do pojazdu zastępczego. Godziła się na niedogodności związane z jazda pojazdem nowym, który jej powódka podstawiła, jednak bała się jeździć wynajętym pojazdem ponieważ posiadał automatyczną skrzynię biegów, natomiast uszkodzony pojazd był z manualną skrzynią biegów. Powódka przedstawiła poszkodowanej regulamin najmu zawierający opłaty dodatkowe, a także określiła stawkę dobową najmu na kwotę 364,00 zł netto. Poszkodowana sądziła, że auto wypożycza od wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem i dlatego w ogóle nie rozmawiała o koszcie najmu pojazdu.

Dowód: 1. umowa najmu – k. 19-20, 2. zeznania świadka A. K. k. 95v – 96)

Jednocześnie A. K. upoważniła P. C. do reprezentowania jej przed ubezpieczycielem w sprawie zorganizowania wynajęcia pojazdu zastępczego. P. C. skontaktował się telefonicznie z ubezpieczycielem, przedłożył stosowane pełnomocnictwo i poprosił o wynajmem auta zastępczego. Po podstawieniu pojazdu kierowca okazał regulamin, którego P. C. nie zaakceptował i odmówił przyjęcia pojazdu. W dniu 7 lutego 2023 r. P. C. poinformował poszkodowana że pozwana nie ma możliwości spełnienia jej preferencji co do auta zastępczego i poprosił ja o kontynuowanie najmu za pośrednictwem powódki.

Bezsporne, a nadto Dowód: 1. Pełnomocnictwo materialne k. 25; 2. Akta szkody – płyta CD k. 68; 3. Częściowo zeznania świadka P. C.; 4. E-mail z 7 lutego 2023 r. - k.34.

W dniu 17.02.2023 r. (...) Sp. jawna wystawił fakturę za najem na kwotę 6.268,08 zł brutto (5.096,00 zł netto).

Bezsporne, a nadto Dowód: faktura – k. 21.

W dniu 17.02.2023 r. powódka zawarła z A. K. umowę cesji wierzytelności przysługujących w stosunku do pozwanej z tytułu odpowiedzialności na podstawie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez okres potrzebny do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zaistnienia szkody lub do jej likwidacji w ramach szkody całkowitej.

Bezsporne, a nadto dowód: 1. cesja wierzytelności – k. 22, 2. zeznania świadka A. K. k. 95v – 96; 3. zeznania P. C. k. 94-95.

Po zgłoszeniu szkody w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego przez poszkodowaną ubezpieczyciel przyznał i wypłacił odszkodowanie z tytułu zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego w kwocie 2.238,60 zł, przyjmując stawkę 130,00 zł netto.

Bezsporne, a nadto Dowód: 1. decyzja – k. 28; 2. potwierdzenie przelewu – k. 29)

Sąd zważył, co następuje:

Stan faktyczny w sprawie był pomiędzy stronami zasadniczo bezsporny. Niesporne były kwestie zaistnienia szkody wyrażającej się w potrzebie najmu pojazdu zastępczego i jego okresu, nabycia przez powódkę wierzytelności z tytułu odszkodowania oraz podstaw odpowiedzialności pozwanego.

Wobec tego jedynie dla porządku należy wskazać, że podstawę odpowiedzialności pozwanej stanowią przepisy art. 805 § 1 kc w zw. z art. 822 kc. Stosownie do treści art. 805 § 1 kc ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią art. 822 § 1 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§ 4).

Zgodnie z przepisem art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). W wyniku cesji wierzytelność cedenta (dotychczasowego wierzyciela) przechodzi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w stanie dotychczas istniejącym. Cesja nie ma wpływu na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia.

W niniejszej sprawie spór skoncentrował się na wysokości odszkodowania należnego z tytułu 14 dni najmu pojazdu zastępczego albowiem pozwana zarzuciła, że stawka zastosowana przez powoda nie była ekonomicznie uzasadniona, gdyż była w stanie zapewnić poszkodowanej wynajęcie pojazdu zastępczego w sieci przedsiębiorstw z nim współpracujących w stawce 130 zł za dobę. Powódka natomiast wskazywała, że oferta pozwanej nie zabezpieczała szczególnych potrzeb poszkodowanego, co uzasadniało odmowę wynajęcia pojazdu za pośrednictwem pozwanej i konieczność wynajęcia pojazdu od powoda.

Ustalenia w tym zakresie Sąd poczynił na podstawie przedłożonych przez obie strony dokumentów, w tym akt szkody oraz w oparciu o zeznania świadka A. K., której zeznania Sąd uznał za wiarygodne w całości. Świadek spontanicznie i logicznie przedstawiła znane jej fakty dotyczące okoliczności wynajęcia pojazdu oraz logiczne motywy jakie nią kierowały.

Z kolei zeznania świadka P. C. zdaniem Sądu częściowo nie zasługiwały na wiarę, w szczególności w zakresie przyjęcia zlecenia zorganizowania auta zastępczego w celu minimalizacji szkody. Przy ocenie zeznań P. C. Sąd miał również na względzie jego ścisłą współpracę z powódką, i wynikające z niej związanie jej interesem w wynajęciu pojazdu zastępczego, co nakazywało ostrożną ocenę jego zeznań. Zapewnienie świadka o przyjęciu zlecenia organizacji auta zastępczego celem dążenia do minimalizacji rozmiarów szkody nie było zgodne zarówno z zeznaniami świadka A. K., treścią nagrań rozmów świadka z przedstawicielem pozwanej (rozmowa z 4 lutego 2023 – płyta CD k.8) jak również z ustaleniem, że świadek doprowadził do wynajęcia pojazdu w j stawce dobowej wyższej, niż najwyższa jaka funkcjonuje na lokalnym rynku (opinia biegłego – k. 117-121).

Poziom stawek stosowanych na lokalnym rynku Sąd ustalił w oparciu o opinię biegłego S. T., której wnioski Sąd podzielił w całości. W ocenie Sądu opinia biegłego jest jasna, pełna, pozbawiona sprzeczności i błędów natury logicznej. Opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Z treści opinii wynika, że zastosowana przez powoda stawka za wynajem pojazdu jest jedną z dwóch najwyższych stawek stosowanych na rynku. Z przygotowanego przez biegłego zestawienia wynika jednocześnie, że minimalna kwota stawki najmu pojazdu klasy D na rynku wynosi 119 zł netto za dobę.

Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu.

Jak stanowi art. 361 § 1 i § 2 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W świetle aktualnych poglądów doktryny i orzecznictwa, nie ulega wątpliwości, iż odpowiedzialnością ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego są objęte celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie wszystkie zatem wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane. Istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych. Z zasady proporcjonalności wynika zbędność najmu pojazdu zastępczego, jeżeli właściciel dysponuje innym samochodem nadającym się do wykorzystania. (tak: uzasadnienie uchwały SN z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11).

Powódka domagała się zapłaty kwoty 4 030 złotych stanowiących nieopłacona część kosztu najmu pojazdu zastępczego, zatem to powódkę obciążał obowiązek wykazania wszelkich przesłanek odpowiedzialności pozwanej (art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.).

W ocenie Sądu uzasadniony okazał się zarzut nielojalnego zachowania powódki, które doprowadziły do powstania kosztu najmu pojazdu zastępczego. Powódka nie wykazała natomiast, aby w realiach niniejszej sprawy koszt ten był celowy i uzasadniony.

Nie ulega wątpliwości, że powódka jest przedsiębiorcą trudniącą się wynajmem pojazdów mechanicznych, w tym również w ramach likwidacji szkody z polisy OC jej sprawcy. Staranność działań powódki należy zatem oceniać przez pryzmat zawodowego charakteru jej działalności (art. 355 §2 k.c.). Z tej perspektywy wymóg dbałości o zachowanie rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela, a obciążeniem dłużnika jest wyższy w stosunku do powódki. Zatem skoro pracownik powódki przyjął na siebie obowiązki zorganizowania pojazdu zastępczego na koszt ubezpieczyciela sprawcy szkody, to należy oczekiwać od niego świadomego zbadania wszystkich okoliczności mających wpływ na zasadność refundacji takich kosztów. Tymczasem z rozmowy przeprowadzonej przez świadka P. C. z przedstawicielem pozwanej (nagranie - płyta CD k.8) wynika, że samowolnie, bez konsultacji z poszkodowaną i z naruszeniem granic swego umocowania, zrezygnował on z oferty wypłaty poszkodowanej ryczałtu za brak możliwości korzystania z uszkodzonego pojazdu. Zrezygnował z oferty wynajmu pojazdu zorganizowanej przez pozwaną powołując się na rzekomą jej niekorzystność dla znanych mu wymagań postawionych przez poszkodowaną. Z zeznań A. K. wynika natomiast, że nie miała ona takich oczekiwań, zależało jej wyłącznie na bezkosztowym zapewnieniu sobie mobilności w okresie naprawy jej auta. To pracownik powódki wskazywał jej „właściwe” odpowiedzi ankiety, które ona pod jego dyktando zaznaczała. Zobowiązała się również do stosowania regulaminu (k. 19v), przewidującego obciążenie opłatami dodatkowymi (np.: pkt 11, 12, 18, 30,31, czy 36f i 36g).

W tym miejscu odniesienia się też wymaga oświadczenie powódki o zniesieniu opłat (k.11), które w ocenie Sądu jest składane wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. W chwili zawierania umowy najmu wiadomym przecież była okoliczność pokrycia wynagrodzenia z polisy OC sprawcy, dlatego w przypaku faktycznego zwolnienia z opłat postanowienia przewidujące ich poniesienie powinny być usunięte (przekreślone).Powódka w żaden sposób nie wykazała przy tym, że opłaty dodatkowe przez nią stosowane są korzystniejsze od tych stosowanych przez wypożyczalnie współpracujące z pozwaną.

Dalej wskazać należy, że na lokalnym rynku funkcjonuje wiele przedsiębiorstw z niższą stawką dobową czynszu najmu, aniżeli stosuje powódka. Z opinii biegłego S. T. wynika, że dostępny jest najem za stawkę dobową 119 złotych netto, co przy niewysokim wymaganiu poszkodowanej stanowiło realną możliwość wyeliminowania wszystkich dolegliwości wynikających z braku uszkodzonego pojazdu. P. C. będąc umocowanym do zorganizowania auta zastępczego i - jak sam twierdzi - zorientowanym w potrzebie minimalizacji szkody, doprowadza do utrzymania najmu w przedsiębiorstwie powódki stosującej najwyższą stawkę dobową czynszu najmu pojazdu. W dniu 7 kwietnia 2023 r. prosi bowiem poszkodowaną o kontynuowanie najmu u powódki.

Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest wystarczający do wykazania powódce nielojalnego zachowania, i zastosowania nadmiernej stawki, co prowadziło do powiększenia rozmiarów szkody poprzez wybranie oferty z ceną wyższą niż możliwa do uzyskania na danym rynku lokalnym, o czym poszkodowana została dostatecznie poinformowana podczas przyjęcia zawiadomienia o szkodzie.

W konsekwencji stwierdzić należy, że poniesionemu kosztowi wynajęcia pojazdu zastępczego, którego powódka domaga się zwrotu, brak jest atrybutu celowości i niezbędności. Mając natomiast na uwadze wyżej przedstawione ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego taki koszt, który nie mieści się w granicach celowego i ekonomicznie uzasadnionego wydatku, nie stanowi adekwatnej szkody wynikającej ze zdarzenia i nie podlega obowiązkowej restytucji.

Z tych względów zgłoszone powództwo jako niezasadne należało oddalić.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c w zw. z 98 § 1 ¹ i 3 k.p.c., w całości obciążając nimi powódkę. Na tej podstawie Sąd zasądził na rzecz powoda poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego w kwocie 917 zł stosownie do §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 265) oraz zwrot poniesionych opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw.

Nadto stosownie do art. 80 w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwrócił stronom niewykorzystane zaliczki pobrane w związku ze zgłoszeniem wniosku dowodowego z opinii biegłego.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...);

3.  (...)

K., dnia 16 maja 2025 r.