Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 grudnia 2024r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Małgorzata Kłek
Protokolant:	Sekretarz sądowy Kinga Polak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2024 r. w K.

sprawy z powództwa W..pl (...). z o.o. z siedzibą w W.

przeciwko E. D. (1)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej E. D. (1) na rzecz powoda W..pl (...). z o.o. z siedzibą w W. kwotę 112,96 zł (sto dwanaście złotych i dziewięćdziesiąt sześć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 30.03.2024 r. do dnia zapłaty;

II.  w pozostałej części powództwo oddala;

III.  zasądza od powoda W..pl (...). z o.o. z siedzibą w W. na rzecz pozwanej E. D. (1) kwotę 1.746,81 zł (jeden tysiąc siedemset czterdzieści sześć złotych i osiemdziesiąt jeden groszy) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;

Sygn. akt I C 506/24

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 19.07.2024 r. powód W..pl (...). z o.o. z siedzibą w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od pozwanej E. D. (1) kwoty 6 486,16 zł z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 30.03.2024 r. do dnia zapłaty od kwoty kapitału tj. 1782,86 zł i od kwoty prowizji tj. 3 504,60 zł. Powód wniósł ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów procesu w postaci uiszczonej opłaty od pozwu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż powód i pozwana zawarli umowę ramową pożyczki nr (...) w sposób elektroniczny , za pośrednictwem indywidulanego konta, które pozwana założyła na stronie internetowej w. (...) Na mocy postanowień zawartej umowy ramowej oraz złożonego przez pozwaną wniosku o pożyczkę powód wypłacił pozwanej środki w wysokości 6000 zł w dniu 16.09.2021 r. Wobec niewywiązania się prze pozwaną z dokonywania spłat we wskazanych w umowie terminach powód dokonał wypowiedzenia umowy z zachowaniem 30 –dniowego terminu wypowiedzenia, co skutkowało postawieniem w stan natychmiastowej wykonalności pozostałej do spłaty kwoty pożyczki. Powód wskazał, iż na dochodzoną pozwem kwotę 6 486,16 zł składają się :

- 1 782,86 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty kapitału,

- 3 504,60 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty prowizji,

- 542,17 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty należnych odsetek karnych,

- 656,53 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty należnych odsetek umownych.

Pozwana E. D. (1) , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania wedle norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady jak i co do wysokości , w szczególności podniosła zarzuty nieudowodnienie istnienia , wysokości oraz wymagalności wierzytelności dochodzonej pozwem , brak udowodnienia roszczenia co do wysokości , jak i co do zasady, brak przekazania przez pożyczkodawcę środków pieniężnych, przedwczesność powództwa, brak legitymacji czynnej powoda, stosowanie przez powoda w umowie pożyczki niedozwolonych klauzul umownych , nie wiążących pozwanej ze skutkiem ex tunc, nieważności umowy na podstawie art. 58 kodeksu cywilnego , względnie jej nieistnienia, niewystąpienie wymagalności roszczenia ze względu na brak skutecznego wypowiedzenia umowy. Pozwana zaprzeczyła zawarciu umowy pożyczki z powodem w formie elektronicznej , otrzymaniu kwoty pieniężnej, która mogłaby wynikać z umowy pożyczki, otrzymaniu od powoda jakiegokolwiek wezwania do zapłaty, otrzymania od wierzyciela wypowiedzenia rzekomej umowy pożyczki.

Powód w piśmie procesowym z dnia 11.09.2024 r. ( k. 59 i n. ) podtrzymał stanowisko wyrażone w pozwie.

Sąd ustalił co następuje :

W dniu 15.09.2020 r. pozwana E. D. (2) , obecnie nosząca nazwisko D., zawarła z W..pl (...). z o.o. z siedzibą w W. umowę ramową pożyczki nr (...) w sposób elektroniczny , za pośrednictwem indywidulanego konta, które pozwana założyła na stronie internetowejw. (...). Na mocy postanowień zawartej umowy ramowej oraz złożonego przez pozwaną wniosku o pożyczkę powód udzielił pozwanej w dniu 16.09.2021 r. pożyczki w wysokości 9 504,60 zł , przy czym kwota kapitału wypłacona pozwanej wynosiła 6000 zł (całkowita kwota pożyczki) a 3 504,60 zł stanowiła kwota przeznaczona na zapłatę prowizji. Zgodnie z umową prowizja od udzielonej pożyczki wynosiła 3 504,60 zł , całkowity koszt pożyczki 4 600,39 zł , a całkowita kwota do spłaty przez pożyczkobiorcę 10 600,39 zł. Okres trwania pożyczki wynosił 36 miesięcy. Pozwana zobowiązana była do spłaty pożyczki w miesięcznych ratach po 294,34 zł , przy czym ostania rata miała wynosić 298,49 zł . Kwota pożyczki 6 000 zł została przelana na rachunek bankowy pozwanej w dniu 16.09.2021 r.

( dowód : umowa ramowa pożyczki nr (...) z załącznikami k. 13-16, pełnomocnictwo do podpisania ramowej umowy pożyczki k. 20, potwierdzenie przelewu kwoty pożyczki k.27, formularz informacyjny k. 21-23, potwierdzenie wypłaty pożyczki wraz z harmonogramem spłat k.24-26 ).

Pozwana na poczet umowy pożyczki dokonała wpłat w okresie od 18.10.2021 r. do 11.05.2023 r. w większości zgodnie z harmonogramem spłaty pożyczki po 294,34 zł miesięcznie, dodatkowo w dniu 26.02.2024 r. dokonała wpłaty 0,24 zł. Łącznie na poczet spłaty pożyczki pozwana dokonała wpłat w kwocie 5 887,04 zł. Od czerwca 2023 r. pozwana przestała spłacać pożyczkę, wobec czego powód wypowiedział jej umowę pożyczki pismem z dnia 27.09.2023 r. doręczonym pozwanej w dniu 02.10.2023 r.

(dowód : wypowiedzenie umowy pożyczki k. 28, książka nadawcza k. 29, rozliczenie wpłat i wydruk śledzenia przesyłki – pismo powoda z dnia 11.09.2024 r. k. 59- 66 niekwestionowane przez pozwaną )

W dniu 29.03.2024 r. powód wniósł pozew przeciwko pozwanej o tożsame roszczenie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Postępowanie zostało umorzone postanowieniem z dnia 26.04.2024 r. wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu i utraty mocy nakazu zapłaty.

(dowód : wydruk z (...) sygn. akt (...) k. 8-12)

Sąd zważył, co następuje :

Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkiej w części .

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów , w tym w szczególności wydruku ramowej umowy pożyczki, wydruku formularza informacyjnego, wydruku potwierdzenia wypłaty pożyczki , potwierdzenia przelewu kwoty pożyczki, wypowiedzenia umowy pożyczki wraz z książką nadawczą. Wskazać należy, iż wydruki komputerowe i kserokopie dokumentów mogą być uznane za dowód innego rodzaju niż dowód z dokumentu na mocy art. 308 kpc . Sąd uznał za udowodnione także twierdzenia powoda co do dokonanych wpłat przez pozwaną na poczet spłaty pożyczki jak też co do doręczenia pozwanej wypowiedzenia umowy pożyczki ( rozliczenie wpłat, wydruk śledzenia przesyłek ) zawartych w piśmie powoda z dnia 11.09.2024 r. (k.59-66), albowiem pozwana twierdzeń tych nie kwestionowała wobec czego należy wynikające z nich fakty uznać za przyznane.

Pozwana wprawdzie kwestionowała fakt zawarcia umowy pożyczki wskazanej w pozwie, fakt otrzymania od pożyczkodawcy kwoty wskazanej w umowie w wysokości 6000 zł oraz fakt wypowiedzenia umowy pożyczki, jednak te zarzuty pozwanej w okolicznościach niniejszej sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie zastosowanie do zawartej przez pozwaną umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) mają przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, która dopuszcza zawieranie umowy o kredyt konsumencki (w tym umowy pożyczki) za pomocą środków porozumiewania się na odległość. Umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to taka umowa, która spełnia warunki przewidziane w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta . Jest to zatem umowa, którą kredytodawca zawiera z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określa wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Wymaganie, jakie wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, trzeba interpretować przede wszystkim jako nakaz – skierowany do kredytodawcy – sporządzenia dokumentu obejmującego treść oświadczeń woli złożonych przez kredytodawcę oraz konsumenta i utrwalenia tego dokumentu w odpowiedniej formie. Wykładnia językowa art. 29 ust. 1 w/w ustawy sugeruje, że minimalną formą umowy o kredyt konsumencki jest forma pisemna, chyba że przepisy odrębne przewidują inną formę szczególną. Istotne argumenty przemawiają jednak za stanowiskiem, aby – oprócz formy pisemnej – dopuścić formę „trwałego nośnika" (zdefiniowanego w art. 5 pkt 17w/w ustawy). W szczególności przekonuje o tym wykładnia prounijna. Art. 10 ust. 1 dyrektywy (...) jednoznacznie stanowi, że umowy sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Ponadto stanowisko to wspiera wykładnia celowościowa. Aby zapewnić odpowiednią ochronę interesom konsumenta nie jest konieczna wyłącznie forma pisemna. Do ochrony takiej wystarczy zastosowanie trwałego nośnika. Wykładnia ta uwzględnia aktualne uwarunkowania społeczno-gospodarcze, które wynikają z postępu technicznego oraz potrzeb gospodarki elektronicznej, w szczególności odnośnie do umów zawieranych na odległość (por. T. C. Komentarz do art.29 ustawy o kredycie konsumenckim ).

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku. W myśl powyższej interpretacji – nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (z uwzględnieniem wykładni prounijnej oraz celowościowej), jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Stosownie do prounijnego oraz celowościowego kierunku interpretacji komentowanego przepisu dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki. Sposobem takim może być m.in. złożenie oświadczeń woli przez strony za pomocą środków porozumiewania się na odległość (np. telefonu, poczty elektronicznej), a następnie spisanie postanowień umowy na papierowym dokumencie (np. w postaci wydruku komputerowego), bez własnoręcznych podpisów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podzielając powyższą argumentację, w ocenie Sądu , powód wykazał iż w niniejszej sprawie spełniony jest wymóg zawarcia umowy o kredyt konsumencki w formie pisemnej. Brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożoną przez powoda ramową umową pożyczki (kredytu konsumenckiego) z dnia 15.09.2020 r. nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej.

Istotnym jest w niniejszej sprawie czy spisanie postanowień wskazanej przez powoda umowy poprzedzone zostało złożeniem przez strony oświadczeń woli zgodnych ze sporządzonym wydrukiem ramowej umowy pożyczki za pomocą środków porozumiewania się na odległość w tym w szczególności, czy pozwana wyraziła wolę zawarcia przedmiotowej umowy.

W ocenie Sądu ustalenie faktu zawarcia przez pozwaną z powodem ramowej umowy pożyczki z dnia 15.09.2020 r. a następnie udzielenia na wniosek pozwanej przez powoda w dniu 16.09.2021 r. pożyczki możliwe jest w oparciu o przedstawione przez powoda dowody w drodze domniemania faktycznego. Zgodnie z treścią art. 231 kpc Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów.

W niniejszej sprawie powód przedłożył potwierdzenie przelewu kwoty pożyczki – 6000 zł w dniu 16.09.2021 r. (k. 27). Pozwana wprawdzie zaprzeczyła , że otrzymała kwotę pieniężną wynikającą z umowy pożyczki , jednak nie kwestionowała, iż konto wskazane w potwierdzeniu przelewu (k. 27) jako rachunek płatniczy kontrahenta należy do niej. W tej sytuacji zaprzeczenie przez pozwaną otrzymaniu kwoty 6 000 zł pożyczki nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto powód wykazał, iż pozwana dokonywała w okresie od 18.10.2021 r. do 11.05.2023 r. spłat pożyczki zasadniczo zgodnie z harmonogramem spłaty pożyczki załączonym do potwierdzenia wypłaty pożyczki (k.24-26). Dodatkowo zawarcie przez pozwaną umowy pożyczki potwierdza nagranie rozmowy telefonicznej załączone do pisma powoda z dnia 11. 09.2024 r. (k. 59 i n.) odnoszącej się do spłaty udzielonej pożyczki . Pozwana nie kwestionowała prawdziwości przedstawionego nagrania. W konsekwencji należy przyjąć , iż pożyczka w dniu 16.09.2021 r. została udzielona pozwanej przez powoda na wniosek pozwanej w oparciu o ramową umowę pożyczki z dnia 15.09.2020 r.

W konsekwencji Sąd uznał , iż powód przedkładając wydruki komputerowe ramowej umowy pożyczki , formularza informacyjnego, potwierdzenia wypłaty pożyczki , potwierdzenia przelewu kwoty pożyczki oraz historię spłat pożyczki udowodnił zawarcie przez pozwaną z powodem wskazanej w pozwie umowy pożyczki na odległość oraz wykonanie umowy pożyczki przez powoda .

Mając powyższe okoliczności na względzie zarzuty pozwanej kwestionujące zawarcie umowy pożyczki wskazanej w pozwie jak też legitymację czynną powoda uznać należy za chybione. Powód wykazał przedstawionymi wyżej dowodami , iż udzielił w związku z zawarciem ramowej umowy pożyczki pozwanej pożyczki wskazanej w pozwie.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut pozwanej przedwczesności powództwa oraz niewystąpienia wymagalności roszczenia ze względu na brak skutecznego wypowiedzenia umowy. W niniejszej sprawie powód wykazał, iż wobec zalegania przez pozwaną ze spłatą pożyczki wypowiedział pozwanej umowę pożyczki z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia pismem z dnia 27.09.2028 r. (k. 29) wysłanym na adres pozwanej (k. 29) i doręczonym pozwanej w dniu 02.10.2023 r. Pozwana nie kwestionowała wydruku śledzenia przesyłki powołanego przez powoda w piśmie z dnia 11.09.2024 r. W konsekwencji wobec niespłacenia pożyczki przez pozwaną we wskazanym w wypowiedzeniu umowy terminie roszczenie pożyczkodawcy o zwrot należności wynikających z umowy pożyczki stało się wymagalne w dniu 02.11.2023 r.

Sąd nie uwzględnił także zarzutu pozwanej w zakresie nieważności umowy na podstawie art. 58 kc względnie jej nieistnienia , w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 58 kc.

Natomiast na uwzględnienie zasługuje zarzut pozwanej w zakresie abuzywności postanowień umowy określających prowizję należną pożyczkodawcy w związku z udzieleniem pozwanej pożyczki wskazanej w pozwie.

Istotne w niniejszej sprawie jest istnienie – w ocenie Sądu - w umowie pożyczki zawartej przez powoda z pozwaną klauzul abuzywnych , jak też obowiązek Sądu meriti do zbadania z urzędu , czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych tak, by nie mogły one wywołać wiążącego skutku wobec konsumenta.

Wskazać należy , iż sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu , czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy (...) z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich mają nieuczciwy charakter , a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą , o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego ( podobnie wyroki : z dnia 21 kwietnia 2016 r. , R. i R., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 21 grudnia 2016 r. 2016 r. ., G.N. i in. , C-154/15, C- 307/15 i C – 308/15, EU : C:2016:980, pkt 58)

Ma to istotne znaczenie w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. w sprawie (...) (…) S.A. w B przeciwko M.W.

W niniejszej sprawie pożyczka wskazana w pozwie została udzielona pozwanej w dniu 16.09.2021 r. na okres 36 miesięcy. Kwota kapitału pożyczki wypłacona pozwanej wynosiła 6000 zł, całkowita kwota pożyczki obejmująca także kwotę 3 504,60 zł przeznaczoną na zapłatę prowizji, wynosiła 9 504,60 zł , całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną wynosiła 10 600,39 zł. Na podstawie umowy pozwana była zobowiązana do poniesienia kosztu prowizji w kwocie 3 504,60 zł , stanowiącej opłatę dodatkową. Wskazuje to, iż suma pozaodsetkowych kosztów kredytu mieściła się w limicie określonym w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim.

W ocenie Sądu w umowie pożyczki wskazanej w pozwie zostały zawarte przez kredytodawcę klauzule abuzywne.

Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Stosownie do treści art. 385 ¹ § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miała przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy , iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy , a więc takich jej elementów konstrukcyjnych , bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki . Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego , stanowiące te jego elementy , które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720§1 kc stwierdzić należy , iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji w kwocie 3 504,60 zł nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie. Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się , że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia , które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem , jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia .

Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty przez pozwaną – prowizji w wysokości 58,41 % udzielonej kwoty pożyczki nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. Przedmiotowa opłata została określona we wzorcu umowy , przedłożonym stronie pozwanej do akceptacji. Żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób została obliczona prowizja. Wskazać przy tym należy , iż stosownie do treści art. 385 ¹ § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym , kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania, że postanowienia nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji zostały uzgodnione indywidualnie . Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił.

Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania , które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny , ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości , naruszenie prywatności , doznanie zawodu , itd.

W ocenie Sądu nałożenie na pozwaną opłaty – prowizji w kwocie 3 504,60 zł, która wynosi 58,41 % kwoty udzielonej pożyczki jest rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości , przy czym godzi w interes finansowy pozwanej jako konsumenta.

W tym zakresie należy podkreślić , iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności . Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej , nie jest więc dopuszczalne uznanie , że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w art. 385 ¹ § 1 kc . W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art. 385 ¹ § 2 kc. Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta , strony są związane umową w pozostałym zakresie . Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli , a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. VACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca 259/19 ) .

W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie wiążąca powoda i pozwaną jest ważna, natomiast te postanowienia umowy w zakresie bardzo wysokiej prowizji- w kwocie 3 504,60 zł jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące, a strony związane są umową w pozostałym zakresie.

Pozwana nie była zatem zobowiązana do spłaty na rzecz wierzyciela pierwotnego kwoty 3 504,60 zł prowizji. W konsekwencji pozwana była zobowiązana do zwrotu kwoty udzielonej pożyczki 6000 zł oraz odsetek. Pozwana nie kwestionowała dokonania spłaty pożyczki w wysokości wskazanej przez powoda w łącznej kwocie 5 887,04 zł do dnia wniesienia pozwu ( rozliczenie wpłat k. 61).

Jak już wyżej wskazano powodowi nie należy się zwrot kwoty 3 504,60 zł odpowiadającej wysokości prowizji, która w ocenie Sądu – jako wynikająca z niedozwolonych postanowień umownych i w konsekwencji niewiążąca pozwanej - powodowi się nie należy. Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie jest możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej pozwanej pożyczki (6 000 zł). W tej sytuacji całą uiszczoną przez pozwaną dotychczas kwotę 5 887,04 zł należało zaliczyć na poczet spłaty kapitału pożyczki wynoszącego 6000 zł. W tej sytuacji należało uznać , iż pozwana jest zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda kwoty 112,96 zł jako kwoty niespłaconej należności głównej wynikającej z umowy zawartej z powodem. W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 112,96 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 30.03.2024 r. ( następny dzień po dniu wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym), zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił .

O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc. Koszty procesu poniesione przez powoda wynoszą 2 217 zł (opłata od pozwu 400 zł, koszty zastępstwa procesowego 1800 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł). Jednocześnie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, niezbędny nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika powoda nie przekraczał nakładu pracy przy tego rodzaju sprawach jak roszczenie o zwrot pożyczki. Koszty procesu poniesione przez pozwaną wynoszą 1 817 zł (koszty zastępstwa procesowego 1800 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł). Powód przegrał proces w 98,26 % , wobec czego powód jest zobowiązany do zwrotu pozwanej kwoty 1 746,81 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Stosownie do treści art. 98 § 1 ¹ kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...) ,

3.  (...).

K., 07.01.2025 r.