Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 grudnia 2025r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Małgorzata Kłek
Protokolant:	Sekretarz sądowy Agnieszka Piskorz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5grudnia 2025 r. w K.

sprawy z powództwa S. Al (...). z o.o. (...) Spółki komandytowej z siedzibą w M.

przeciwko R. M.

o zapłatę

I.  powództwo oddala,

II.  zasądza od powoda S. Al (...). z o.o. (...) Spółki komandytowej z siedzibą w M. na rzecz pozwanej R. M. kwotę 1 817 (jeden tysiąc osiemset siedemnaście) złotych z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 490/25 upr

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa z siedzibą w M. wniósł o zasądzenie od pozwanej R. M. kwoty 5.884,95 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu z uwzględnieniem opłaty sądowej poniesionej uprzednio w elektronicznym postępowaniu upominawczym toczącym się pod sygn. akt (...), w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwaną oraz wierzyciela pierwotnego (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. łączyła umowa pożyczki nr (...) zawarta w dniu 24.10.2024 r. za pośrednictwem platformy internetowej pośrednika kredytowego, na podstawie której pozwanej zostały udostępnione środki pieniężne w kwocie 5.270,54 zł na okres 30 dni. Pozwana zobowiązała się do ich zwrotu wraz z należnymi kosztami. Pożyczkodawca dokonał oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy na podstawie danych pozyskanych od zaufanych dostawców gromadzących i przetwarzających dane niezbędne do dokonywania takiej oceny, jak również na podstawie informacji i oświadczeń pozyskanych od pożyczkobiorcy podczas składania wniosku o udzielenie pożyczki oraz na podstawie danych własnych, w tym wcześniejszej historii pożyczkowej. Pozwana nie wywiązała się z przyjętego na siebie zobowiązania, nie uiszczając na rzecz pożyczkodawcy płatności w sposób określony umową. Pożyczkodawca podjął względem pozwanej działania windykacyjne, które okazały się bezskuteczne. Pożyczkodawca na podstawie umowy cesji wierzytelności nr (...) z dnia 01.01.2025 r. zbył przysługującą mu wierzytelność względem pozwanej na rzecz D. (...) z siedzibą w E.. Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 09.04.2025 r. D. (...) z siedzibą w E. zbyła przysługującą jej względem pozwanej wierzytelność na rzecz powoda. Powód wskazał, że na dochodzoną pozwem kwotę 5.884,95 zł składają się: niespłacony kapitał pożyczki w wysokości 5.270,54 złotych, niespłacone odsetki kapitałowe maksymalne naliczone przez pożyczkodawcę od kwoty udostępnionego kapitału od dnia zawarcia umowy do dnia wymagalności pożyczki w kwocie 79,92 zł, niespłacone odsetki umowne za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie naliczone zgodnie z zawarta umową od pozostałej do spłaty kwoty pożyczki od dnia następującego po dniu wymagalności pożyczki do dnia wyceny wierzytelności, dokonanej według stanu na dzień 27.03.2025 r., które zostały nabyte przez powoda w ramach umowy cesji w kwocie 401,28 zł, niespłacone odsetki umowne za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie naliczone od dnia następującego po dniu wyceny wierzytelności do dnia poprzedzającego dzień wytoczenia powództwa od kwoty pozostałych do zapłaty kapitału pożyczki i prowizji w kwocie 133,21 zł. Roszczenie stało się wymagalne w dniu 23.11.2024 r.

W odpowiedzi na pozew pozwana R. M. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej, przewidzianej przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwana zaprzeczyła wszystkim okolicznościom przytoczonym w pozwie, poza wyraźnie przyznanymi, zakwestionowała swoją odpowiedzialność zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Pozwana zaprzeczyła jakoby zawarła z pożyczkodawcą umowę kredytu konsumenckiego na warunkach opisanych w umowie pożyczki refinansującej nr (...) z dnia 24 października 2024 r. Ponadto zakwestionowała legitymację czynną powoda. Pozwana podniosła zarzut bezwzględnej nieważności czynności prawnej w postaci cesji wierzytelności, zgodnie z art. 9a ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, nakładającym obowiązek zbadania zdolności kredytowej pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę. Sankcją za brak zbadania zdolności kredytowej jest bezwzględna nieważność czynności przelewu wierzytelności.

W replice na odpowiedź na pozew powód podtrzymał wszelkie wnioski, twierdzenia i żądania wyrażone w pozwie.

Sąd ustalił, co następuje:

14 lipca 2024 r. została dokonana natychmiastowa weryfikacja rachunku bankowego nr PL (...), w serwisie (...), z której wynikało, iż przedmiotowy rachunek bankowy należy do R. M..

(dowód: wydruk raportu weryfikacji natychmiastowej z serwisu (...) – k. 96)

W dniu 24.10.2024 r. został sporządzony wydruk ramowej umowy pożyczki o kodzie: (...) pomiędzy (...) sp. z o.o. w B., reprezentowaną przez pośrednika (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., a R. M..

Umowa ramowa określała zasady udzielania pożyczek oraz pożyczek refinansujących. Zgodnie z przedmiotową umową pożyczkodawca dopuszczał możliwość zawarcia umowy pożyczki refinansującej. Zgodnie z § 7 pkt 2 umowy ramowej, pożyczka refinansująca mogła być udzielania przez pożyczkodawcę pożyczkobiorcy na jego wniosek i miała na celu spłatę zobowiązania zaciągniętego uprzednio u Podmiotu Współpracującego z Pożyczkodawcą, w zakresie i na warunkach określonych w umowie pożyczki refinansującej (§1 pkt 41 umowy ramowej). Refinansowanie możliwe było po uiszczeniu na rachunek bankowy pośrednika opłaty za refinansowanie na rzecz pożyczkodawcy. Wydruk ten nie został opatrzony podpisem żadnej ze stron.

(dowód: wydruk umowy ramowej pożyczki - k. 27-28, 119-124)

W tym samym dniu, tj. 24.10.2024 r., sporządzony został wydruk umowy pożyczki refinansującej nr (...), z którego treści wynika, że (...) sp. z o.o. w B., miała udzielić pozwanej pożyczki refinansującej w kwocie 5.270,54 złotych celem spłaty zobowiązania na rzecz podmiotu współpracującego z pośrednikiem – (...) sp. z o.o. Pożyczka refinansująca miała być udzielona na 30 dni, z terminem spłaty w dniu 23.11.2024 r., przy czym warunkiem jej udzielenia było uregulowanie zobowiązania u podmiotu współpracującego z pośrednikiem w zakresie odsetek za opóźnienie oraz odsetek kapitałowych. Pożyczkobiorca powinien przelać wraz z opłatą za refinansowanie, kwotę odsetek kapitałowych oraz odsetek za opóźnienie należnych podmiotowi współpracującemu z pośrednikiem, jeżeli odsetki kapitałowe były naliczane (§2 pkt 2 umowy pożyczki refinansującej). Opłata za refinansowanie obciążająca pożyczkobiorcę wynosiła 562,62 zł, zaś całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta wynosiła 5.913,08 zł. Wydruk ten nie został opatrzony podpisem żadnej ze stron lub innym zwyczajowo przyjętym sposobem weryfikacji stron (przelew weryfikacyjny, rozmowa autoryzacyjna itp.).

(dowód: wydruk umowy pożyczki refinansującej - k. 29, 126-127)

W dniu 01.01.2025 r. (...) sp. z o.o. w B. zawarła z D. (...) z siedzibą w T. umowę cesji wierzytelności nr (...), na mocy której D. (...) nabyła pakiet wierzytelności. W załączniku pod pozycją 200 wymieniona była wierzytelność w kwocie 5473,43 zł z tytułu pożyczki o numerze (...) zaciągniętej 24.10.2024 r., przez klienta o nr (...). Na przedmiotową wierzytelność miały składać się: 5270,54 zł z tytułu niespłaconej sumy pożyczki, 122,97 zł z tytułu niespłaconych, zaległych odsetek oraz 79,92 zł niespłaconych odsetek kapitałowych.

(dowód: wydruk umowy cesji wraz z załącznikiem - k. 10-12)

W dniu 09.04.2025 r. D. (...) z siedzibą w T. zbyła na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółki komandytowej z siedzibą w M. pakiet wierzytelności. Z załącznika do przedmiotowej umowy, zawierającego wykaz wierzytelności wynika, iż objęta nią była pod pozycją 2092 wierzytelność w kwocie 5751,74 zł z tytułu umowy pożyczki o numerze (...), udzielonej w dniu 24.10.2024 r. klientowi o nazwisku R. M.. W załączniku wskazano także numer PESEL pożyczkobiorcy.

(dowód: wydruk umowy przelewu wierzytelności - k. 14-16, fragment wykazu wierzytelności – k. 24)

Poprzednicy powoda wzywali pozwaną do zapłaty zobowiązania z tytułu umowy pożyczki oraz zawiadamiali ją o kolejnych cesjach.

(dowód: kopie wezwań do zapłaty - k. 32-33, 40)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo, jako nie udowodnione, podlegało oddaleniu w całości.

Zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.c., ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie to powód winien udowodnić, że pozwana powinna zapłacić mu należność w dochodzonej pozwem wysokości w związku z umową pożyczki (to nie na pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia tego, że umowy takiej nie zawierała i nie jest zadłużona). Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela zaś stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. (I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76), że rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).

Wobec stanowiska pozwanej, to na powodzie ciążył obowiązek udowodnienia, że doszło do zawarcia umowy pożyczki refinansującej, że została ona wykonana przez pierwotnego pożyczkodawcę, a ponadto wykazania roszczenia co do wysokości.

Przedłożone przez powoda dokumenty nie pozwalały na przyjęcie, że do zawarcia umowy pożyczki oraz pożyczki refinansującej ostatecznie doszło, co miało istotne znaczenie dla potwierdzenia istnienia roszczenia w rzeczywistym zakresie. Powód, pomimo zakwestionowania zaciągnięcia przez pozwaną pożyczki refinansującej, nie wykazał inicjatywy dowodowej w tym przedmiocie, co wpłynęło na to, iż dokumenty prywatne załączone do pozwu straciły, w ocenie Sądu walor wiarygodności.

Przede wszystkim wydruk komputerowy umowy pożyczki refinansującej nr (...), nie został podpisany przez strony. Z uwagi na niepoparcie go dalszymi dowodami, które zgodnie z treścią umowy ramowej, powinny znajdować się w posiadaniu powoda, nie mógł stanowić wiarygodnego źródła dowodowego.

Podkreślić należy, że wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym. Powszechnie przyjmuje się, ze wydruki komputerowe stanowią, bowiem "inny środek dowodowy", o którym mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 8 lutego 2013r., I ACa 1399/12, LEX nr (...), postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 12 października 2012 r., I ACz 1810/12, LEX nr (...) ).

W pierwszej kolejności należało się odnieść do braku legitymacji czynnej powoda. Powód powinien udowodnić, że wierzyciel pierwotny nawiązał z pozwaną stosunek prawny. Powód wskazywał, że pozwana zawarła z innym podmiotem umowę pożyczki, której nie uregulowała i w wyniku braku spłaty tej pożyczki pozwana miała zawrzeć kolejną umowę pożyczki - refinansującą pożyczkę niespłaconą przez pozwaną. Znajdująca się w aktach umowa pożyczki nie zawiera podpisów, ze względu na zawarcie jej na odległość.

Wskazać należy, że umowa pożyczki podlega ogólnym przepisom prawa cywilnego uregulowanym w art. 720 i następnych. Mają one zastosowanie zarówno w stosunkach między osobami fizycznymi, a także w relacjach przedsiębiorca - konsument. W tym ostatnim przypadku zastosowanie mają również przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

Zgodnie z art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Jak wskazano powyżej, przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (art. 5 ust. 13 cyt. ustawy) przewidują możliwość zawarcia umowy pożyczki bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania na odległość. W przypadku umowy kredytu konsumenckiego zawartej na odległość, ustawodawca na kanwie art. 2 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta przewidział, że może być ona zawarta z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość. Zatem brak podpisu pozwanej pod umową pożyczki co do zasady nie świadczy o tym, że do zawarcia umowy pożyczki nie doszło.

Istnienie stosunku prawnego będącego podstawą żądania powoda, budzi istotne zastrzeżenia Sądu.

Należy podkreślić, że fakt, iż umowa nie została zawarta w formie pisemnej nie powoduje, że nie jest ona ważna. Do ważności umowy pożyczki zawartej w drodze elektronicznej nie jest bowiem wymagana forma pisemna, co wynika z treści przepisu art. 29 ust. 1 u.k.k., zgodnie z którym umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Z przepisu tego nie wynika zatem, aby forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności, a zatem należało przyjąć, że zastrzeżenie formy pisemnej, zgodnie z przepisem art. 73 § 1 k.c., zostało zastrzeżone jedynie pod rygorem dowodowym.

Innymi słowy, brak podpisów stron pod wydrukiem umowy pożyczki zawartej na odległość, nie świadczy o nieważności bądź nieistnieniu takiej umowy. Jednakże w takim wypadku to na pożyczkodawcy, czy też - jak w rozpoznawanej sprawie - jego następcy, spoczywa ciężar wykazania, że do zawarcia przedmiotowej umowy faktycznie doszło.

Powód nie sprostał temu wymaganiu. Wśród materiałów złożonych w sprawie nie ma bowiem jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że w dniu 24.10.2024 r. R. M. wyraziła wolę zawarcia umowy pożyczki refinansującej na warunkach określonych przez powoda. Brak np. złożonego przez pozwaną wniosku o pożyczkę, wyrażonych zgód czy potwierdzeń, indywidualnej autoryzacji automatycznego oświadczenia.

W ocenie Sądu za taki dowód nie mógł zostać uznany wydruk z 14.07.2024 r. z serwisu (...) (o bliżej niewyjaśnionym sposobie działania), ani też wydruk potwierdzenia transakcji z 24.10.2024 r. Z potwierdzenia przelewu nie wynika numer rachunku z którego dokonano transakcji ani dane właściciela rachunku. Z wydruku nie wynika również, że pozwana dokonała przelewu jakiejkolwiek kwoty na rachunek pośrednika bądź uregulowała zobowiązania u podmiotu współpracującego z pośrednikiem w zakresie odsetek za opóźnienie oraz odsetek kapitałowych. Zauważyć należy, że jedynie data transakcji odpowiada dacie sporządzenia umowy pożyczki refinansującej objętej pozwem. Brak jednak danych kto zlecił przedmiotowy przelew, z jakiego rachunku wydano dyspozycję przelewu, ani na czyją rzecz. Ponadto, kwota przelewu – 1.121,54 złotych jest wyższa od opłaty za refinansowanie wyszczególnionej w spornej umowie pożyczki, bowiem miała ona wynosić 562,62 zł.

Pożyczkobiorca miał dokonać przelewu opłaty za refinansowanie oraz odsetek za opóźnienie należnych podmiotowi współpracującemu z pośrednikiem, a także odsetek kapitałowych, jeżeli odsetki kapitałowe były naliczane. Brak jest informacji ile wynosiły odsetki kapitałowe bądź odsetki za opóźnienie, które miały, wedle umowy pożyczki refinansującej, przysługiwać podmiotowi współpracującemu z pośrednikiem, ani czy w ogóle przysługiwały. W potwierdzeniu transakcji wskazano, że przelew obejmuje opłatę za pakiet medyczny, lecz nie wykazano w jakiej wysokości. Powód wskazanych niejasności nie wyjaśnił.

Sam fakt, że pożyczkodawca dysponował danymi personalnymi pożyczkobiorcy, nie świadczył o tym, że pozwana do spornej umowy przystąpiła. Bowiem nie sposób pominąć okoliczności, że umowa została zawarta z udziałem pośrednika, który dysponował już danymi pozwanej na użytek refinansowanej umowy pożyczki. Rola pośrednika kredytowego mogła być wykorzystana do transferu tych danych oraz procesu rzekomego refinansowania pożyczki.

Nie ulega wątpliwości, że do zawarcia umowy pożyczki refinansującej był potrzebny złożony przez pozwaną wniosek o udzielenie takiej pożyczki, następnie pożyczkodawca miał obowiązek przedstawić ofertę umowy pożyczki refinansującej, a przede wszystkim konieczna była akceptacja ze strony pozwanej warunków umowy pożyczki refinansującej. Nie można też przyjąć, aby umowa pożyczki refinansującej mogła zostać zawarta bez potwierdzenia przez pozwaną, automatycznie, na nieznanych pozwanej warunkach spłaty i wysokości zobowiązania. Wobec tego nie do zaakceptowania są założenia, że pozwana zawierając umowę pożyczki, wybrała opcję refinansowania pożyczki i wyraziła zgodę na spłatę swoich zobowiązań za pośrednictwem innego podmiotu. Powód nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, że pozwana rzeczywiście złożyła wniosek o refinansowanie pożyczki, a także zaakceptowała przedstawione warunki umowy pożyczki refinansującej. W szczególności, że pozwana dokonała opłaty rejestracyjnej w wysokości 0,01 zł. W konsekwencji powód nie wykazał, aby wierzyciel pierwotny zawarł z pozwaną umowę pożyczki stanowiącej podstawę żądania.

Podsumowując, stwierdzić należało, że zaproponowany przez powoda materiał dowodowy, nie pozwalał przyjąć, że do zawarcia spornej umowy w ogóle doszło. Co więcej, nie pozwala przyjąć, że doszło do zawarcia umowy pierwotnej. W szczególności brak informacji jaka była kwota pożyczki oraz okres na jaki umowa została zawarta.

Umowa pożyczki jest umową dwustronnie zobowiązującą, co oznacza, że obowiązkowi pożyczkodawcy do przeniesienia własności przedmiotu umowy na pożyczkobiorcę odpowiada obowiązek zwrotu, czyli przeniesienia przez pożyczkobiorcę na pożyczkodawcę przedmiotu umowy, powiększonego o ewentualne wynagrodzenie ustalone w umowie. Dopóki przedmiot pożyczki nie zostanie wydany pożyczkobiorcy, dopóty nie może powstać obciążający go obowiązek jego zwrotu.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 07.11.2007 r. (II CSK 293/07), ciężar udowodnienia faktu należy rozumieć nie tylko jako obarczenie jednej ze stron procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o prawdziwości swoich twierdzeń, ale również konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności.

W myśl art. 509 §1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast stosownie do § 2 przywołanego przepisu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przelew wierzytelności – cesja – jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel – cedent – przenosi na rzecz osoby trzeciej – cesjonariusza – ogół uprawnień przysługujących mu ze stosunku prawnego łączącego go z dłużnikiem (por. H. Ciepła, Komentarz do art. 509 k.c., w: J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, WKP 2018).

Na skutek przelewu wierzytelność cedenta (dotychczasowego wierzyciela) przechodzi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Podkreślić należy, że warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa.

Przeniesienie wierzytelności odbywa się więc zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada (nemo in alium plus iuris transferre potest quam ipse habet).

Powód nie stał się wierzycielem pozwanej z tytułu umowy pożyczki, gdyż nie udowodnił, że doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki, a co za tym idzie, do zawarcia umowy pożyczki refinansującej i nie powstała wierzytelność, która była przedmiotem przelewu wierzytelności. Poprzednik prawny powoda nie mógł więc dokonać skutecznego przelewu na rzecz powoda wierzytelności dochodzonej w niniejszym postępowaniu, bowiem nie wykazał by istniała po jego stronie wierzytelność mogąca stać się przedmiotem skutecznej umowy cesji.

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). W myśl wskazanych przepisów to strony obowiązane są przedstawiać dowody, a Sąd nie jest władny tego obowiązku nawet wymuszać, ani – poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami – zastępować stron w jego wypełnieniu. Ciężar udowodnienia spoczywa na stronie, a ów ciężar rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu.

Zauważyć również należy, że nawet gdyby przyjąć, że pozwana faktycznie zawarła z poprzednikiem powoda umowę pożyczki refinansowanej, z której powód wywodzi swoje roszczenie, to i tak umowę tę uznać należałoby za nieważną, jako zmierzającą do obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (art. 58 § 1 k.c.).

Z postanowień ogólnych zawartych w umowie pożyczki refinansującej można mniemać, iż refinansowanie dotyczyło pożyczki zawartej z (...) sp. z o.o., ale brak jest jakichkolwiek innych danych dotyczących tej umowy.

Zgodnie z art. 36b u.k.k., w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki w okresie 120 dni od dnia wypłaty tego kredytu całkowitą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota udzielonego i wypłaconego kredytu, którego spłata została następnie odroczona, zaś do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie koszty i opłaty, które kredytobiorca jest obowiązany ponieść w związku z odroczeniem spłaty kredytu, naliczone w okresie 120 dni od dnia wypłaty kredytu. Analogicznie uregulowane zostały zasady udzielania kolejnego kredytu konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu w art. 36c u.k.k. Celem przedmiotowych regulacji jest zapobieżenie omijaniu limitów kosztów pozaodsetkowych w razie udzielania kredytów na krótkie okresy i pobierania wysokich opłat za ich przedłużanie.

Za umowę zmierzającą do obejścia prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. uznaje się takie czynności, które nie są wprost zakazane i ich treść nie zawiera elementów sprzecznych z ustawą, ale zmierzają do wywołania rezultatu, któremu miała zapobiec obchodzona norma.

Raz jeszcze podkreślić należy, że powód nie dostarczył materiału dowodowego pozwalającego przyjąć, że pozwana zawarła z poprzednikiem powoda jakąkolwiek umowę. Zakładając jednak dla potrzeb niniejszych rozważań, że doszło do zawarcia przez pozwaną umowy pożyczki refinansującej, której wydruk dołączono do pozwu, to w dalszym ciągu ani z twierdzeń pozwu ani z załączonych dokumentów nie wynika, ile takich umów i na jakich warunkach zawarto wcześniej, ani jakiej pożyczki oraz na jakich zasadach udzielono pozwanej w ramach umowy pierwotnej.

Z załączonych dokumentów wynika, iż sporna pożyczka udzielona przez poprzednika prawnego powoda, miała służyć refinansowaniu pożyczki udzielonej przez (...) sp. z o.o. Nie wiadomo jakie były warunki tej umowy, ani też nie wiadomo czy jej przedmiotem nie było również refinansowanie pożyczki. Nie wiadomo jaka była liczba refinansowanych i refinansujących pożyczek. Konstrukcja umowy pożyczki refinansującej budzi zastrzeżenia z punktu widzenia sposobu precyzowania pożyczki, która ma być refinansowana. Z umowy nie wynikają nawet dane poprzedniego pożyczkodawcy (poza jego nazwą), data zawarcia umowy, czy pozostała do spłaty wartość zobowiązania.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że mechanizm refinansowania pożyczki wykorzystywany był w realiach niniejszej sprawy do obejścia przepisów chroniących konsumentów oraz obciążania ich kosztami przewyższającymi wartości dopuszczone przez ustawodawcę. Refinansowanie służyć miało naliczeniu kolejnej prowizji. Taki mechanizm tylko udaje refinansowanie pożyczki, będąc w istocie sposobem "rolowania" długów i tworzenia spirali zadłużenia konsumenta.

Podobne praktyki były przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie VI Wydział Cywilny. Wyrokiem z dnia 09 czerwca 2022 r., w sprawie o sygn. akt VI C 1926/21, Sąd uznał za nieuczciwe praktyki rynkowe polegające na udzielaniu przez spółkę kolejnych pożyczek konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty pierwszej pożyczki udzielonej mu przez spółkę lub innego kredytodawcę, gdzie koszty pierwszej pożyczki zaliczane są do całkowitej kwoty kolejnej pożyczki (tzw. rolowania pożyczki), co powoduje przekroczenie ustawowych limitów dla pozaodsetkowych kosztów pożyczki nałożonych na konsumenta i jest sprzeczne z art. 36a w związku z art. 36b i art. 36c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 ze zm.), w sytuacji gdy spółka oraz inni kredytodawcy są spółkami zależnymi w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 . poz. 1526 ze zm.) od tego samego podmiotu.

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że w 2021 r. Prezes UOKiK postawił spółkom (...), (...) i Centrum Rozwiązań Kredytowych, udzielającym pożyczek refinansujących, zarzuty naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z zarzutami Prezesa udzielały one naprzemiennie konsumentom pożyczek refinansujących na spłatę poprzednich zobowiązań, pobierając za to wysokie prowizje. W ocenie Prezesa UOKiK mogła to być próba obejścia przepisów o maksymalnych kosztach pozaodsetkowych kredytów konsumenckich. Narażając przez to konsumentów na niezgodne z prawem wysokie opłaty i prowizje, a także ryzyko wpadnięcia w spiralę zadłużenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał proces w całości, wobec czego zobowiązany był do zwrotu poniesionych przez pozwaną kosztów procesu w kwocie 1.817,00 złotych. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika pozwanej o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania stawki wyższej aniżeli podstawowa. Zwrotem kosztów procesu rządzi zasada odpowiedzialności za jego wynik, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 k.p.c.). .

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. (art. 98 §3 k.p.c.).

Zgodnie z §15 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4, a opłatę w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki ani wartości przedmiotu sprawy ustala się, jeśli uzasadnia to:

1) niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;

2) wartość przedmiotu sprawy;

3) wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;

4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.

Sprawa nie miała charakteru szczególnie zawiłej pod względem prawnym. A czynności pełnomocnika sprowadzały się jedynie do udzielenia odpowiedzi na pozew. Nakład pracy pełnomocnika nie przewyższał standardowego. W niniejszej sprawie był tylko jeden termin rozprawy, na który pełnomocnik pozwanej się nie stawił.

Mając na względzie wartość przedmiotu sporu Sąd, na podstawie §2 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądził na rzecz pełn. pozwanej kwotę 1800 zł z tytułu wynagrodzenia oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Na zasądzoną kwotę składały się: koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł (§ 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...).

3.  (...).

K., 31 grudnia 2025 r.

Sędzia Małgorzata Kłek