Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 stycznia 2025r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Małgorzata Kłek
Protokolant:	Starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. w K.

sprawy z powództwa Zespołu (...) w R.

przeciwko J. P.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej J. P. na rzecz powoda Zespołu (...)
w R. kwotę 5 950,20 zł (pięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt złotych i dwadzieścia groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 05.11.2024 r. do dnia zapłaty,

II.  w pozostałej części powództwo oddala,

III.  zasądza od pozwanej J. P. na rzecz powoda Zespołu (...)
w R. kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 453/24

UZASADNIENIE

Powód Zespół (...) w R. wniósł o zasądzenie od pozwanej J. P. kwoty 5.950,20 zł, na którą składają się należności wynikające z braku uregulowania odpłatności za pobyt w Zakładzie (...) za miesiące od września 2023 r. do czerwca 2024 r., tj.:

- za wrzesień 2023 r. – 25,48 zł;

- za październik 2023 r. – 634,35 zł;

- za listopad 2023 r. – 634,35 zł;

- za grudzień 2023 r. 634,35 zł;

- za styczeń 2024 r. – 542,40 zł;

- za luty 2024 r. – 634,35 zł;

- za marzec 2024 r. – 711,23 zł;

- za kwiecień 2024 r. – 711,23 zł;

- za maj 2024 r. – 711,23 zł;

- za czerwiec 2024 r. – 711,23 zł;

- wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty wymagalności poszczególnych roszczeń do dnia zapłaty. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że od dnia 20 sierpnia 2022 r. pozwana przebywała na Oddziale Neurologii w Szpitalu w G., na który trafiła z powodu krwotoku śródmózgowego. Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich, w sprawie III RNs (...) wyraził zgodę na przyjęcie pozwanej do zakładu opiekuńczo leczniczego celem udzielenia świadczeń zdrowotnych. Odpłatność za pobyt w ZOL w R. od dnia 1 marca 2023 r. została ustalona na kwotę 1583,63 zł. Z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na konto ZOL w R. wpływała comiesięcznie kwota 949,28 zł, która nie pokrywała w całości odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczo – leczniczym. Do września 2023 r. różnicę między kwotą odpłatności za pobyt w ZOL a świadczeniem przyznanym przez ZUS pokrywała córka pozwanej, A. T.. W dniu 27 czerwca 2024 r. do ZOZ w R. wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca waloryzacji emerytury J. P.. Zgodnie z decyzją odpłatność za pobyt w Zakładzie (...) od dnia 1 marca 2024 r. określona została na kwotę 1.775,57 zł. Różnica pomiędzy ustaloną odpłatnością a świadczeniem ZUS od marca 2024 r. wynosi 711,23 zł. Powód wniósł o ustanowienie pozwanej kuratora celem zabezpieczenia i ochrony jej praw w procesie wobec jej stanu zdrowia uniemożliwiającego podejmowanie jakiejkolwiek decyzji.

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie III RNs (...) ustanowił J. P. kuratora w osobie Adwokata R. A. celem reprezentowania jej w toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Kętrzynie w sprawie I C (...).

Kurator pozwanej J. P. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, nieobciążania pozwanej kosztami oraz zasądzenie na rzecz adw. R. A. wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora wykonywanej z urzędu według norm przepisanych. Kurator zakwestionował roszczenie powoda zarówno co do zasady jak i co do wysokości. W ocenie kuratora powód nie udowodnił, że pozwana zobowiązana jest do zapłaty kwot dochodzonych pozwem. Kurator podniósł, że w pozwie wskazano, że do września 2023 r. różnicę między kwotą odpłatności za pobyt w ZOL a świadczeniem przyznanym przez ZUS pokrywała córka pozwanej A. T.. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że to córka pozwanej zobowiązała się do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w ZOL, wobec tego powództwo nie powinno być skierowane przeciwko J. P.. Kurator zakwestionował wskazane w pozwie daty wymagalności roszczenia, a także roszczenie w zakresie odsetek oraz to, że roszczenie powoda względem pozwanej jest w ogóle wymagalne. Zakwestionował również podane wysokości odpłatności za pobyt w ZOL za poszczególne miesiące.

Sąd ustalił, co następuje:

Pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. Oddział Neurologii Szpital w G. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z prośbą o wydanie zgody na umieszczenie J. P. w Zakładzie (...) w celu zapewnienia dalszej opieki i leczenia, z uwagi na brak możliwości wyrażenia przez pacjętke świadomej zgody na pobyt w ośrodku. Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich, w sprawie III RNs (...) wyraził zgodę na przyjęcie pozwanej do zakładu opiekuńczo leczniczego celem udzielenia świadczeń zdrowotnych.

(dowód: pismo z dnia 31.08.2022 r. – k. 8, postanowienie – k. 9, bezsporne)

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 1 marca 2023 r. po dokonaniu waloryzacji ustalono należną J. P. emeryturę w kwocie 2109,52 zł. Świadczenie uzupełniające po ponownym obliczeniu wyniosło 48,28 zł. Do świadczenia przysługiwał pozwanej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 294,39 zł. Łącznie świadczenie wyniosło 2.452,19 zł. Świadczenie zostało pomniejszone o należności egzekwowane na mocy tytułu wykonawczego w wysokości 527,38 zł oraz należności z tytułu odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczo leczniczym w wysokości 949,28 zł. Świadczenie zostało pomniejszone o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 189,86 zł. Pozwanej miesięcznie wypłacano kwotę 785,67 zł. Świadczenie pomniejszone o składkę zdrowotną wynosiło 2.262,33 zł.

(dowód: decyzja z dnia 01.03.2023 r. – k. 17-18)

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 1 marca 2024 r. po dokonaniu waloryzacji ustalono należną J. P. emeryturę w kwocie 2365,19 zł. Świadczenie uzupełniające po ponownym obliczeniu wyniosło 54,14 zł. Do świadczenia przysługiwał pozwanej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 330,07 zł. Łącznie świadczenie wyniosło 2.749,40 zł. Świadczenie zostało pomniejszone o należności egzekwowane na mocy tytułu wykonawczego w wysokości 591,29 zł oraz należności z tytułu odpłatności za pobyt w zakładzie opiekuńczo leczniczym w wysokości 1064,34 zł. Świadczenie zostało pomniejszone o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 212,87 zł. Pozwanej miesięcznie wypłacano kwotę 880,90 zł. Świadczenie pomniejszone o składkę zdrowotną wynosiło 2536,53 zł.

(dowód: decyzja z dnia 01.03.2024 r. – k. 19-20)

Od dnia 01.03.2023 r. odpłatność za pobyt J. P. w Zakładzie (...) w Zespole (...) w R. wynosiła 1.583,63 zł.

(dowód: informacja w sprawie zmiany opłaty – k. 22)

Od dnia 01.03.2024 r. odpłatność za pobyt J. P. w Zakładzie (...) w Zespole (...) w R. wynosiła 1.775,57 zł.

(dowód: informacja w sprawie zmiany opłaty – k. 21)

Sąd zważył , co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części .

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dokumentów, w tym w szczególności decyzji ZUS, które nie były kwestionowane przez stronę pozwaną.

W ocenie Sądu brak było podstaw do odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom przedłożonym przez powoda. Oceniając ich wiarygodność należy wskazać, że zostały przedłożone w formie odpisu uwierzytelnionego przez występującego w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Zgodnie z treścią art. 129 § 3 kpc zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter dokumentu urzędowego.

W sprawie bezsporny był fakt przebywania pozwanej w Zakładzie (...) oraz kwoty przekazywane przez ZUS ze świadczenia emerytalnego przysługującego pozwanej.

Sporna w sprawie jest legitymacja bierna pozwanej, kwota dochodzona pozwem, data wymagalności oraz wysokość opłat za pobyt w ZOL za poszczególne miesiące.

Legitymacja bierna pozwanej wynika z art. 18 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.), zgodnie z którym świadczeniobiorca ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania w świadczącym całodobowe usługi zakładzie opiekuńczo-leczniczym, pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Zatem to J. P. jest legitymowana do występowania w sprawie po stronie pozwanej. Bezpodstawny jest zarzut kuratora, iż pozwaną w sprawie powinna być córka J. A. T..

W myśl przywołanego wyżej unormowania miesięczna opłata co do zasady wynosi 250% najniższej emerytury, ale nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Podstawą obliczenia limitu ceny za pobyt w ZOL, czyli za wyżywienie i zakwaterowanie dla konkretnego świadczeniodawcy, jest zatem jego miesięczny dochód w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

Miesięczna opłata za pobyt w zakładzie opiekuńczym, obejmująca koszty wyżywienia i zakwaterowania, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwana dalej "opłatą", jest ustalana przez kierownika zakładu opiekuńczego.

Opłatę ustala się ponownie po każdorazowej zmianie wysokości dochodu świadczeniobiorcy przebywającego w zakładzie opiekuńczym.

Opłatę ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających wysokość dochodu świadczeniobiorcy, w szczególności:

1) decyzji organu rentowego albo emerytalno-rentowego ustalającego wysokość emerytury, renty albo renty socjalnej; do decyzji można załączyć zgodę świadczeniobiorcy ubiegającego się o skierowanie do zakładu opiekuńczego na potrącanie opłaty za pobyt w zakładzie opiekuńczym przez właściwy organ rentowy albo emerytalno-rentowy ze świadczenia wypłacanego przez ten organ, lub

2) decyzji o przyznaniu zasiłku stałego; do decyzji można załączyć zgodę świadczeniobiorcy ubiegającego się o skierowanie do zakładu opiekuńczego do odbioru tych należności przez zakład opiekuńczy (§8 ust. 1, 2, 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych, Dz.U. z 2022 r., poz. 1755 t.j.).

Według definicji wyrażonej w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 t.j.) dochodem jest suma pieniężna miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszona o:

- miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

- składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

- kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób;

Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie opisanymi wyżej zasadami nie wlicza się:

- jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

- zasiłku celowego;

- pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

- wartości świadczenia w naturze;

- świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
- dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Potwierdzenie wysokości dochodu pozwanej stanowią decyzje (...) Oddział w O. ustalające wysokość emerytury przysługującej za rok 2023 i 2024.

W rozpoznawanej sprawie na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 01.03.2023 r. pozwanej zostało przyznane świadczenie emerytalne w łącznej wysokości 2.452,19 zł. Świadczenie to pomniejszone o składkę zdrowotną w wysokości 189,86 zł wynosiło 2.262,33 zł, 70% tego świadczenia stanowi kwota 1.583,63 zł i na taką kwotę ustalono opłatę za zakwaterowanie i wyżywienie pozwanej w Zakładzie (...) w 2023 r. (k. 22). Biorąc pod uwagę fakt, że ze świadczenia emerytalnego pozwanej ZUS przekazywał na rzecz powoda kwotę 949,28 zł, to różnica wyniosła 634,35 zł. Jak powód wskazał, do września 2023 r. różnice tę uiszczała za pozwaną córka A. T., w miesiącu tym uiściła kwotę 608,87 zł. Do zapłaty za miesiąc wrzesień 2023 r. pozostało zatem do uregulowania 25,48 zł.

Natomiast na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 01.03.2024 r. pozwanej zostało przyznane świadczenie emerytalne w łącznej wysokości 2.749,40 zł. Świadczenie to pomniejszone o składkę zdrowotną w wysokości 212,87 zł wynosiło 2.536,53 zł, 70% tego świadczenia stanowi kwota 1.775,57 zł. Ze świadczenia tego ZUS przekazywał na rzecz powoda kwotę 1.064,34 zł, w związku z tym do zapłaty pozostawało 711,23 zł.

W konsekwencji należało uznać, że powód udowodnił roszczenie dochodzone niniejszym pozwem zarówno co do zasady jak i co do wysokości.

Na marginesie zauważyć jedynie trzeba, że zakład opieki zdrowotnej musi tak zorganizować swoją działalność, aby nie ponieść straty w związku z wydaniem decyzji, którą jest zobowiązany wykonać, a jednocześnie nie może żądać opłaty w wyższej wysokości, wynikającej z aktualnej sytuacji rynkowej, wpływającej na możliwość zapewnienia odpowiedniego wyżywienia (koszty zakupu żywności i jej przetworzenia) czy odpowiedniego standardu zakwaterowania (np. koszty sprzątania pomieszczeń) [tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 19 listopada 2008 r. (...) SA/Bd 684/08, opubl. LEX nr 527539]. Oznacza to, że prowadzona przez powoda działalność jest odpłatna i nie może prowadzić do jego niewypłacalności.

Zasadny jednak w ocenie Sądu był zarzut kuratora barku wymagalności roszczenia w dacie wskazanej przez powoda w pozwie.

Z treści art. 120 kc, wynika, że przez wymagalność roszczenia powinno się rozumieć dzień, w którym dłużnik może spełnić świadczenie w sposób zgodny z treścią zobowiązania. Natomiast z perspektywy wierzyciela, wymagalność roszczenia określa się jako sytuację, w której wierzyciel może skutecznie żądać, aby dłużnik niezwłocznie spełnił roszczenie. Z nadejściem wymagalności wierzyciel może wystąpić z powództwem przeciwko dłużnikowi, bez obaw o oddalenie powództwa jako przedwczesnego. Termin wymagalności należy odróżnić od terminu spełnienia świadczenia (płatności), to jest terminu, do którego najpóźniej dłużnik powinien świadczenie spełnić. Po upływie tego terminu dłużnik opóźnia się albo popada w zwłokę. Choć czasem terminy te zbiegają się. Związek między tymi terminami polega na tym, że termin spełnienia świadczenia nie może być wyznaczony zanim roszczenie stanie się wymagalne. Wymagalność ustala się na podstawie tego, kiedy świadczenie miało być spełnione. Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenie staje się wymagalne wówczas, kiedy wierzyciel może skutecznie żądać od dłużnika zadośćuczynienia jego roszczeniu (tak wyrok Sądu Najwyższego z 12 lutego 1991 r., III CRN 500/90, opubl. LEX nr 3753).

Natomiast w myśl art. 455 kc jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Zatem, aby roszczenie, którego termin spełnienia nie jest oznaczony, stało się wymagalne, należy uprzednio wezwać dłużnika do wykonania świadczenia. Dopiero w sytuacji, gdy okaże się to bezskuteczne i druga strona stosunku obligacyjnego nie spełni świadczenia pomimo wezwania, roszczenie staje się wymagalne.

W niniejszej sprawie termin spełnienia świadczenia nie został oznaczony przez powoda , wobec czego należało przyjąć, że roszczenie stało się wymagalne po upływie 2 tygodni od daty doręczenia odpisu pozwu kuratorowi pozwanej.

W konsekwencji powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości co do należności głównej, natomiast co do roszczenia odsetkowego w części – co do daty naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie – od dnia 05.11.2024 r. ( tj. po upływie 2 tygodni od daty doręczenia odpisu pozwu kuratorowi pozwanej).

Zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Stosownie do treści art. 481 § 2 kc jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc, stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu, mając na wyglądzie, iż powód uległ jedynie w nieznacznej części żądania , obciążył nimi pozwaną. Na koszty należne powodowi składały się opłata od pozwu w kwocie 400 zł , koszty zastępstwa prawnego ustalone zgodnie z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych na kwotę 1800 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W ocenie Sądu, brak było podstaw do odstąpienia od obciążenia pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu powodowi, powód nie mógł w inny sposób uzyskać zaspokojenia roszczenia jak poprzez wytoczenie powództwa w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 98 § 1 ¹ kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...) ,

3.  (...).

K., 06.02.2025 r.