Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2024r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Izabela Maruchacz
Protokolant:	Starszy sekretarz sądowy Żaneta Kowalska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. w K.

sprawy z powództwa C. K.

przeciwko Bankowi (...) S. A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  powództwo oddala;

II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3 617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE

Powód C. K. zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zasądzenie od pozwanego Bank (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 22 954,47 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 czerwca 2024 roku tytułem zwrotu prowizji (16 391,21zł) oraz tytułem zapłaconych przez powoda odsetek (6 563,26 zł) z związku z zawartą pomiędzy stronami w tym powodem, jako konsumentem umową pożyczki gotówkowej nr (...). Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powoda wskazała, że w dniu 29 listopada 2023 roku powód zawarł z pozwanym bankiem umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Na jej podstawie powodowi została udzielona pożyczka w kwocie 133 554,94 zł. z oprocentowaniem 11,89 % w skali roku. Pożyczka miała zostać spłacona w 108 ratach miesięcznych. Na całkowity koszt pożyczki wskazany w umowie 104 741,84 zł, składały się kwota prowizji - 16 391,21 zł. oraz kwota odsetek obliczonych za cały okres umowy – 88 350,63 złotych.

W uzasadnieniu podała, że pozwany wadliwie wyliczył i wskazał całkowita kwotę do zapłaty oraz rzeczywistą roczną stopę oprocentowania pożyczki (natomiast również od kwoty pobranej prowizji za udzielenie pożyczki oraz składki ubezpieczeniowej). Dalej wskazała, że w jej ocenie całkowita kwota pożyczki to kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które pożyczkodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy pożyczki. Mając na uwadze powyższe zastrzeżenia pełnomocnik powoda

Ponadto zdaniem powoda sprzeczne z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim było naliczanie przez pozwanego w umowie pożyczki odsetek od kredytowanych kosztów. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 Umowy całkowita kwota pożyczki wynosiła 117 163,73, natomiast kwota udzielonej pożyczki wynosi 133 554,94 zł. która została zdefiniowana w umowie w następujący sposób: „kwota do wypłaty na podstawie umowy (podstawa do obliczenia oprocentowania) § 5 ust. 2. Ponadto całkowity koszt pożyczki wynosi 104 741,84 zł. Powód tym samym podniósł, że niedopuszczalne jest prezentowanie tej samej kwoty zarówno w ramach całkowitej kwoty kredytu jak i kosztach kredytu i to nawet wówczas, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytobiorcę. W przedmiotowej sprawie nie została udzielona konsumentowi rzetelna informacja o wysokości kwoty, jaką będzie on mógł dysponować po zawarciu umowy. Użyto pojęć „kwota do wypłaty” określona na 133 554,94 zł., „całkowitej kwocie pożyczki” określonej na 117 163,73 zł. Choć poprawnie użyto terminu całkowitej kwoty pożyczki, niedopuszczalnym było podawania obok innej kwoty jako „kwoty do wypłaty”. Zestawienie bowiem obok siebie powyższych wartości wprowadzało bowiem w błąd konsumenta co do rzeczywistej wielkości oferowanej mu kwoty pieniężnej.

Powód zastrzegł również prawidłowość wyliczeń w zakresie odsetek. Podał, że w umowie wskazano odsetki w wysokości 88 350,63 zł. (§ 6 ust. 6) Pozwany za podstawę wyliczenia odsetek przyjął kwotę do wypłaty – tj. 133 554,94 zł. Tymczasem w ocenie powoda, prawidłową kwotą do wyliczeń odsetek powinna być całkowita kwota pożyczki tj. 117 163,73 zł. i wówczas kwota odsetek winna wynieść 74 188,68 zł.

Tym samym zdaniem powoda treść umowy zawartej pomiędzy stroną powodowa a kredytodawcą nie spełniała wymogów wskazanych w ustawie o kredycie konsumenckim, w szczególności określonych w 30 ust. 1 pkt 7, 10, 15, 16, art. 49 ust. 1 tejże ustawy.

Powód powołał się również na zasadę odwróconego rozkładu ciężaru dowodu, zgodnie z którą w sytuacji, w której konsument podważa wartość (…) podnosząc zarzut niewłaściwego jej obliczenia, przy użyciu nieprawidłowych danych, wówczas to przedsiębiorca bank ma obowiązek wykazania spornej okoliczności poprawności zawartego w umowie wyniku równania matematycznego.

/pozew z załącznikami – k. 3-35/.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu przyznał, że zawarł z powodem przedmiotową umowę, pożyczka została wypłacona powodowie, jednym z kosztów pożyczki była prowizja oraz, ze prowizja była liczona od całkowitej kwoty pożyczki pobierana przez doliczenie jej do kwoty pożyczki, zwiększając kwotę pożyczki do spłaty, a następnie poprzez potrącenie jej od kwoty pożyczki. Tym samym powodowi została wypłacona kwota pożyczki w wysokości 133 554,94 zł. Następnie bank potrącił z niej kredytowane koszty w wysokości 16 391,21 zł.

W pozostałym zakresie pozwany zaprzeczył wszystkim innym faktom i twierdzeniom strony powodowej.

W dalszej części wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w pozwie powód został poinformowany o wszystkich istotnych elementach umowy, w tym całkowitym koszcie pożyczki (§ 6 ust. 7 umowy - zgodnie z umową na całkowity koszt pożyczki składały się opłaty, prowizje i inne koszty wskazane w umowie oraz odsetki umowę), całkowitej kwocie pożyczki (§ 5 ust. 1 umowy oraz pkt 2 formularza informacyjnego – w umowie zostało wskazane, że całkowita kwota do zapłaty wynosi 221 905,57 zł i składają się na nią; całkowita kwota pożyczki 117 163,73 zł oraz całkowity koszt pożyczki tj. odsetki ustawowe 88 350,63 zł oraz prowizja 16 391,21 zł ) oraz rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania która wynosiła 16,67 % i sposobie jej ustalania (§ 5 ust. 7 umowy oraz pkt 3 formularza informacyjnego).

Główny zarzut pozwu, na którym oparte było roszczenie powoda, to zarzut, jakoby bank błędnie naliczał odsetki od kwot pożyczki w wysokości uwzględniającej prowizję od jej udzielenia. W ocenie pozwanego nie ma przepisu który wprowadzałby zakaz naliczania odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki. Wynika to z treści przepisu art. 5 ust 7 (...), który nie zakazuje naliczania odsetek od kredytowanych kosztów a jedynie wyłącza je z zakresu pojęcia całkowitej kwoty pożyczki.

Pozwany dalej podniósł, że w niniejszej sprawie sposób liczenia odsetek wynikał z samej Umowy, wobec czego nie sposób przyjąć, że naruszał art. 353 ¹ k.c. Powód nie zapłacił z własnych środków kredytowanych kosztów przed uruchomieniem pożyczki, wobec czego koszty te były kredytowane, tj. ich opłacenie nastąpiło ze środków wypłacanego powodowi przez bank pożyczki. Kredytowane koszty (a w tym prowizja) stanowiły zatem kapitał, z którego skorzystał Powód w tym sensie, że nie był on zobowiązany do jednorazowej spłaty kosztów, ale mógł rozłożyć ją na raty. W tej sytuacji - mając na względzie fakt, iż po wypłacie pożyczki część środków została potrącona na poczet kredytowanych kosztów - w pełni zasadnym było naliczanie odsetek od tych kwot.

Pozwany zakwestionował również wskazane przez powoda poszczególne naruszenia zapisów (...) i odniósł się oddzielnie do każdego z nich.

/odpowiedź na pozew z załącznikami – k. 53-84/.

W replice na odpowiedź na pozew z dnia 13 września 2024 roku, powód podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie. W dalszym ciągu podniósł zarzut błędnego pobierania przez pozwanego odsetek od kredytowanej prowizji od udzielonej powodowi pożyczki, jako praktyki niezgodnej z prawem, zarzut nieprawidłowej wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (której wysokość została w ocenie powoda zaniżona ze względu na oprocentowanie pozaodsetkowych kosztów kredytu – prowizji, oraz przyjęcia przez pozwanego kredytowanej prowizji po stronie udzielonej kwoty kredytu, zamiast po stronie całkowitej kwoty kredytu) oraz całkowitej kwoty do zapłaty. do pisma zostały doręczone wydruki uchwały (...), kserokopie pozytywnych wyroków dla konsumentów oraz kalkulatora (...).

/replika na odpowiedź na pozew z załącznikami – k. 90-121/.

Pozwany w piśmie przygotowawczym z dnia 25 września 2024 roku, ustosunkowując się do repliki na odpowiedź na pozew, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podniósł, że replika stanowiła głównie polemikę z argumentacją strony pozwanej zaprezentowaną w odpowiedzi na pozew. W dalszej części została przedstawiona dodatkowa argumentacja na poparcie stanowiska pozwanego.

/pismo przygotowawcze pozwanego – k. 137-140/.

Dalej zgodnie ze zobowiązaniem Sąd pozwany pismem z dnia 23.10.2024 roku przedłożył wyliczenia związane z przedmiotową umową.

/pismo z załącznikiem – k. 154-156/.

W piśmie procesowym z dnia 04.11.2024 roku powód podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że pozwany pod parametrem Ck przyjął kwotę 133 554,94 zł. a w rezultacie stosunek prowizji do całkowitej kwoty kredytu przyjął na nieprawidłowym poziomie 12,27 % podczas gdy stosunek ten wynosi 14,99 %. Ponadto powód podkreślił, że pozwany nie wykonał zobowiązania Sądu do wskazania sposobu wyliczenia (...) i przyjętych parametrów do jego wyliczenia, nie przedstawił również żadnych swoich wyliczeń oraz nie sprostał spoczywającemu na nim rozkładu ciężaru dowodzenia prawidłowości zamieszczonych parametrów w umowie.

/pismo – k. 158-160/.

Sąd ustalił co następuje:

Powód C. K. zawarł z pozwanym Bankiem (...) S.A. w W., w dniu 29 listopada 2023 roku umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Najważniejsze dane związane z pożyczką zostały zawarte w § 5 umowy (parametry pożyczki) oraz § 6 umowy (koszty pożyczki). Zgodnie z ich treścią powodowi została udzielona pożyczka w łącznej kwocie 133 554,94 zł z oprocentowaniem 11,89 % w skali roku. Kwota pożyczki wynosiła 117 163,71 zł, zaś kwota do wypłaty na podstawie umowy wynosiła 133 554,94 zł i składała się na nią całkowita kwota pożyczki oraz kredytowana prowizja – 16 391,21 zł. Pożyczka miała zostać spłacona w 108 ratach miesięcznych począwszy od stycznia 2024 roku. Płatność każdej z rat została ustalona na 28 dzień każdego miesiąca, zaś wysokość raty została określona na 2019,65 zł. (...) w umowie określone zostało na 16,67 %., natomiast roczne oprocentowanie na 11,89 %.

Na całkowity koszt pożyczki wskazany w umowie 104 741,84 zł, składały się kwota prowizji - 16 391,21 zł. oraz kwota odsetek obliczonych za cały okres umowy – 88 350,63 złotych.

Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy prowizja od pożyczki była kredytowana. Ponadto we wniosku kredytowym z dnia 29 listopada 2029 roku powód zawnioskował, aby kwota wnioskowana (117 163,73 zł. została powiększona o prowizję)

D owód:

1.  umowa nr (...) z dnia 29 listopada 2023 roku – k. 16-19 oraz 62-65,

2.  dane systemowe oświadczenia – k. 66,66v,

3.  formularz informacyjny – k. 67-69

4.  wniosek kredytowy - k. 73

W dniu 22 kwietnia 2024 roku powód udzielił pełnomocnictwa procesowo - materialnego, upoważniającego do występowania w jej imieniu, składania wszelkich oświadczeń woli i dokonywania wszelkich czynności formalno i materialnoprawnych, w tym składania oświadczeń prawokształtujących oraz do zawierania ugód, w sprawie związanej z dochodzeniem roszczeń związanych z zawartymi przez nich umowami kredytu konsumenckiego i opartych o treść przepisu art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku - tzw. „sankcja kredytu darmowego” oraz do uzyskiwania od banku wszelkich informacji w powyższej sprawie.

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2024 roku pełnomocnik powoda złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego adresowane do pozwanego. W odpowiedzi na nie, pozwany oświadczył, ze nie znajduje podstaw do uwzględnienia oświadczenia w przedmiocie skorzystania z sankcji kredytu darmowego, albowiem wymagane ustawowo elementy Umowy zostały obliczone i wskazane prawidłowo.

Dowód:

1.  oświadczenie powoda z dnia 22 kwietnia 2024 roku w trybie art. 45 ust. 1 ukk – k.20 ,

2.  potwierdzenie nadania oraz wpływu do pozwanego oświadczenia -k. 21

3.  odpowiedź pozwanego na oświadczenie – k. 22-25

Następnie w dniu 23 maja 2024 roku powód przedsądownie wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 22 954,47 zł. na którą to kwotę składały się: pobrane przez pozwanego prowizja 16 391,21 zł. oraz kwota 6 563,26 zł. zapłacona przez powoda tytułem odsetek.

Dowód:

1.  ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 23 maja 2024 roku – k. 29

2.  potwierdzenie nadania oraz wpływu wezwania do zapłaty – k.31

3.  zaświadczenie pozwanego z dnia 30.04.2024 roku o wysokości poniesionych kosztów z tytułu zawartej umowy pożyczki – 26,27

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu, albowiem w niniejszej sprawie nie zachodziły w ocenie Sądu podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Najistotniejsze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozostawały co do zasady bezsporne między stronami. W szczególności fakt związania powoda z pozwanym bankiem umową pożyczki, treść tejże umowy, wartości świadczeń obu stron, czy przysługujący powodowi przymiot konsumentki. Niesporny był również fakt złożenia pozwanemu bankowi, przez pełnomocnika powoda, oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Sporną pozostawała skuteczność tegoż oświadczenia z dnia 22 kwietnia 2024 roku o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Pozwany bank kwestionował zasadność sugerowanych przez stronę powodową naruszeń oraz braku podstaw do zastosowania w sprawie sankcji kredytu darmowego. Negowana była także wysokość zgłoszonego roszczenia.

W ocenie Sądu twierdzenia strony powodowej co do naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim tj. art. 29 ust. 3, art.. 30 ust. 1 pkt 1 – 8, 10,11, 14-17 u.k.k. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Na wstępie wskazać należy, że w sprawie przedstawionej do oceny umowy pożyczki będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: u.k.k.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.k. kredytem konsumenckim jest kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Zgodnie z ww. ustawą, na etapie zawierania umowy kredytodawcę obciążają liczne obowiązki związane z formą umowy (art. 29 ust. 1 u.k.k.), doręczeniem jej egzemplarza konsumentowi (art. 29 ust. 2u.k.k.) oraz kształtowaniem treści dokumentu umowy (art. 29 ust. 3, art. 30-34 u.k.k.).

Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k. w razie uchybienia przez kredytodawcę określonym obowiązkom informacyjnym na etapie przedkontraktowym, wynikającym z przepisów art. 29 ust. 1 (forma pisemna) art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17 (minimalna treść umowy), i innym, konsumentowi przysługuje, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, uprawnienie do zwrotu kwoty kredytu w wysokości kapitału, bez konieczności zapłaty na rzecz kredytodawcy odsetek oraz pozostałych kosztów zastrzeżonych w umowie kredytu (określonych w art. 5 pkt 6 u.k.k.), co czyni z umowy kredytu de facto stosunek nieodpłatny (tak: M. Grochowski, Komentarz do art. 45 [w:] K. Osajda (red.), Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz, Wyd. 2, Warszawa 2019, Nb 1).

W ocenie Sądu przepis art. 45 ust. 1 u.k.k. należy interpretować zgodnie z zasadą proporcjonalności przewidzianą w treści art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (...)z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającą dyrektywę Rady (...). Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, w tym sankcja kredytu darmowego, stanowi implementację przepisów unijnych do krajowego porządku prawnego. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzić należy, że umowę, która nie zawiera wszystkich wymaganych elementów informacyjnych, uważa się za nieoprocentowaną i bezpłatną wówczas, gdy chodzi o element, którego brak może podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania. We wcześniejszym orzecznictwie (zob. wyr. (...) z dnia 9 lipca 2015 r., (...))Trybunał (...) podnosił, że w celu ochrony konsumenta przed niesprawiedliwymi warunkami udzielenia kredytu oraz umożliwienia kredytobiorcy zapoznania się w pełni z warunkami przyszłego wykonania zawartej umowy, art. 4 tej dyrektywy ustanawiał wymóg przedstawienia temu kredytobiorcy w momencie zawierania umowy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na zakres tego zobowiązania. Nie sposób jednakże uznać za proporcjonalne stosowania, takiej sankcji, mającej zgodnie z uregulowaniem krajowym poważne konsekwencje wobec kredytodawcy, w wypadku braku elementów, spośród tych określonych w art. 10 ust. 2 dyrektywy, które ze względu na ich charakter nie mogą mieć wpływu na zdolność konsumenta do oceny ciążącego na nim zobowiązania. Mając powyższe na uwadze, oraz konieczność stosowania przez sąd krajowy prawa krajowego zgodnie z wykładnią prounijną, Sąd w niniejszej sprawie wyłożył treść przepisów krajowych w zgodzie z wykładnią art. 23 dyrektywy, iż jedynie takie naruszenia przewidziane w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (a zatem m.in. te określone w art. 30 ust. 1 tej ustawy) mogą doprowadzić do pozbawienia kredytodawcy prawa do odsetek i kosztów kredytu, które mogą wpływać na możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania.

Najsilniej akcentowanym zarzutem strony powodowej było naliczanie odsetek od kredytowanego kosztu umowy w postaci prowizji w wysokości 16 391,21 złotych.

Zarzut ten w ocenie Sądu pozostawał bezzasadnym. Brak jest bowiem tak w polskim systemie prawa cywilnego, w tym odnoszącego się wprost do ochrony konsumentów, jak i europejskim systemie prawa, obwarowanego normą prawną zakazu uniemożliwiającego pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów udzielenia kredytu konsumenckiego. Zakazu tego nie sposób wyprowadzać z definicji stopy oprocentowania kredytu, zawartej w art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z treścią tego przepisu jako stopę oprocentowania kredytu rozumieć należy stopę oprocentowania wyrażoną jako stałe lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Wyrażony w tej definicji zwrot "wypłacona kwota" należy przy tym zestawić z definicją całkowitej kwoty kredytu z art. 5 pkt 7 ww. ustawy, wg którego jest to suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 pr. bank., przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami. Istota ekonomiczna kredytu wyraża się zatem w tym, że bank zobowiązuje się dostarczyć kredytobiorcy określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do ich zwrotu z wynagrodzeniem dla banku (odsetki, prowizja, opłaty manipulacyjne). Umowa kredytu bankowego może przewidywać obowiązek zapłaty przez kredytobiorcę odpowiedniej przygotowawczej prowizji kredytowej na rzecz banku - kredytodawcy (art. 69 ust. 2 pkt 9 pr. bank.). Stanowi ona obok odsetek kapitałowych dodatkowe wynagrodzenie banku kredytodawcy za faktyczną gotowość do wykonania umowy kredytowej i wydania kredytobiorcy na jego żądanie określonej sumy kredytu. Wykonanie to następuje w wyniku skorzystania przez kredytobiorcę z sumy kredytu w sposób wskazany w umowie kredytowej, tj. transferu tej sumy do majątku kredytobiorcy. W wyroku z 18 maja 2017 r., I CSK 540/16 (OSNC 2018, Nr 3, poz. 32) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że termin i sposób zapłaty tzw. przygotowawczej prowizji kredytowej może być określony w umowie kredytu bankowego (art. 69 ust. 2 pkt 9 pr. bank.). Obowiązek zapłaty tej prowizji może powstać już w chwili oddania przez bank sumy kredytu do dyspozycji kredytobiorcy. Jeśli tak skonstruowana jest umowa, a kredytobiorca na te warunki przystaje i zdecyduje się do zapłaty prowizji przygotowawczej nie ze środków własnych, które by przekazał bankowi, lecz ze środków, o których udostępnienie umówił się z bankiem, to środki przekazane na ten cel kredytobiorcy zwiększają jego zadłużenie kredytowe, które powinno być spłacane zgodnie z harmonogramem i z obciążeniem odsetkowym uzgodnionym przez strony.

Zgodnie z art. 13 i art. 14 u.k.k. kredytodawca zobowiązany jest do przekazania konsumentowi informacji, w szczególności dotyczących bezpośrednio umowy o kredyt konsumencki (w tym związanych z wysokością prowizji od udzielonego kredytu). Te informacje pozwalają konsumentowi na podjęcie świadomej decyzji czy wiązać się umową o proponowanej mu konstrukcji. Informacje te powinny być dostarczone mu w sposób przystępny i przejrzysty, gdyż konsument nie zawsze dysponuje specjalistyczną wiedzą z zakresu finansów. Ustawodawca w celu ujednolicenia przekazywanych (...) wprowadził standardowy formularz informacyjny, który ujednolica i porządkuje wszystkie informacje w taki sposób, aby konsument mógł porównać oferty różnych kredytodawców, oszacować skutki zawarcia umowy o kredyt i na tej podstawie podjąć odpowiednią decyzję. Zawarcie umowy kredytowej z zachowaniem tych wymagań i nieskorzystanie przez kredytobiorcę z możliwości odstąpienia od niej w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, sprawia, że umowa wiąże obie strony.

(tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2023 roku w sprawie I C 4175/22)

Wniosku jakoby niezgodne z prawem było naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów nie można również wyciągnąć na podstawie analizy art. 3 lit. j dyrektywy(...)

Tym samym w ocenie Sądu powód błędnie wywodził brak możliwości liczenia odsetek od kredytowanego kosztu pożyczki.

Przesłuchany w charakterze strony powód C. K. w swoich zeznaniach wskazał, że jak zawierał umowę z bankiem, to ją przeczytał. Podpisywanie umowy odbywało w banku, zaś przed podpisaniem umowy odbył on dwa spotkania z pracownikiem banku. Podpisując umowę nie miał do niej żadnych zastrzeżeń Wtedy to co czytał nie budziło jego wątpliwości. Zaczął je mieć przypadkiem, kiedy zadzwonił do syna i ten mu powiedział, że prowizja jest za duża. Wskazał, że jak podpisywał umowę to widział, ze tam była jakaś prowizja, ale myślał że tak musi być. Nie pamiętał czy w chwili zaciągnięcia kredytu miał własne środki na pokrycie prowizji. Zeznał także, że nie wiem co to znaczy ze prowizja jest kredytowana, i, że nie wiedział, że będą naliczane od niej odsetki. Najbardziej interesowała go kwota, którą otrzymał i wysokość raty. Okres na jaki zawarł umowę był najdłuższy jaki bank mógł mu wtedy zaoferować. Nie analizował oprocentowania w tym banku na tamtą chwilę.

Pozwany Bank udzielił pozwanemu pożyczki na cele konsumpcyjne. To pożyczkobiorca podjął indywidualną niezależną i arbitralną decyzję z jakich środków zostanie uiszczona kwota na pokrycie kosztów prowizji. Podkreślenia wymaga że powód miał możliwość zapewnić na rachunku bankowym środki na pokrycie kosztów prowizji z dowolnych zaoszczędzonych przez siebie na tym cel pieniędzy. Środki te niekoniecznie musiały pochodzić z kwoty udzielonej pożyczki. Pozwany tymczasem całkowicie dobrowolnie zdecydował o przeznaczeniu części kredytu na pokrycie kosztów związanych z prowizją od umowy.

Tym samym w stanie faktycznym mniejszej sprawy, przeznaczenie części udzielonej pożyczki na sfinansowanie prowizji było wyłączną i indywidualną decyzją powoda. Z chwilą podpisania umowy zapoznał się z jej treścią, zatem miał świadomość i godził się na to, że część kredytu została przeznaczona na pokrycie tego właśnie kosztu.

W ocenie Sądu nie ma zatem podstaw, by w okolicznościach niniejszej sprawy twierdzić, że umowa w tym zakresie jest sprzeczna z naturą stosunku prawnego, jakim jest zobowiązanie do zapłaty odsetek w rozumieniu art. 359 k.c.

Zgodnie z art. 353 ¹ kc. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z kolei art. 359 § 1 k.c. stanowi, że odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji właściwego organu.

W niniejszej sprawie sposób liczenia odsetek wynika z samej umowy, wobec czego nie sposób przyjąć, że narusza art. 353 ¹ k.c. Niespornym jest również fakt, iż powód nie zapłacił z własnych środków kredytowanych kosztów przed uruchomieniem pożyczki, wobec czego koszty te były kredytowane, tj. ich opłacenie nastąpiło ze środków wypłacanego powodowi przez bank pożyczki. W tej sytuacji - mając na względzie fakt, iż po wypłacie pożyczki część środków została potrącona na poczet kredytowanych kosztów za zasadne należy uznać naliczanie odsetek od tych kwot.

Ponadto w ocenie Sądu nie miał racji powód wskazując, że pozwany błędnie ustalił całkowitą kwotę pożyczki, jak również całkowitą kwotę do zapłaty.

Zgodnie z art. 5 pkt. 8 (...) całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta stanowi sumę całkowitego kosztu pożyczki i całkowitej kwoty pożyczki. Zgodnie z art. 5 pkt 7 (...), całkowita kwota pożyczki to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy.

Całkowita kwota pożyczki stanowi kwotę środków pieniężnych udostępnionych kredytobiorcy, nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki. Zgodnie z § 6 ust. 8 umowy całkowita kwota do zapłaty wynosiła 221 905,57 zł.

Całkowita kwota do zapłaty natomiast to suma całkowitego kosztu pożyczki – 104 741,84 zł (§ 6 ust. 7 Umowy) i całkowitej kwoty pożyczki - 117163,73 zł (§ 5 ust. 1 Umowy).

W ocenie Sądu wszystkie te wartości, zostały ujęte w treści Umowy w sposób jasny i zrozumiały.

Bezpodstawnym również okazał się zarzut strony powodowej, o niedopuszczalności podawania całkowitej kwoty pożyczki obok innej kwoty jako kwoty do wypłaty, bo jest to wprowadzające w błąd konsumenta. Również Prezes U. i orzecznictwo S. jednoznacznie potwierdzają, że całkowita kwota pożyczki nie obejmuje kosztów, które mają być pokryte z kapitału pożyczki.

Sąd nie dopatrzył się również błędnego określenia w umowie (...). Powód podał, że pozwany błędnie ujął wyliczył (...) bowiem przyjął za podstawę do jej obliczenia kwotę, która uwzględniała kredytowane koszty, tj. prowizję. Zgodnie z art. 5 pkt. 12 (...), (...) to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Zaś zgodnie z pkt 6 w/w artykułu, pod pojęciem całkowitego kosztu kredytu należy rozumieć wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania nie jest tożsame ze stopą oprocentowania kredytu, jak również nie stanowi elementu stosunku prawnego nawiązanego umową pożyczki.

Wysokość oprocentowania kredytu określana jest bowiem przez wysokość stopy oprocentowania kredytu wskazaną w umowie kredytowej zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy o kredycie konsumenckim, nie zaś przez wysokość (...), której podania wymaga art. 30 ust. 1 pkt 7 tejże Ustawy. Ani wysokość (...), ani też sposób jej obliczania nie wpływa zatem w żaden sposób na zakres wzajemnych zobowiązań stron. Konsekwentnie zatem to, że (...) obliczane jest z pominięciem części kwoty kredytu przeznaczonej na pokrycie kosztów jego udzielenia nie oznacza, że kredyt w tej części jest nieoprocentowany.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, pozwany określił w/w wartości w umowie, a wartość (...) została wskazana w jej § 5 ust. 7 Umowy. Formularz informacyjny zawierał również szczegółowe i pełne informacje na temat sposobu ustalania tej wartości. Informacje te zostały w okolicznościach niniejszej sprawy czytelnie i jasno przedstawione w dokumentach pożyczkowych.

Powód wskazywał również w pozwie, że przedmiotowa umowa nie czyniła zadość wymogom z art. 30 ust. 1 pkt 10 (...), bowiem nie określono warunków i procedur na jakich koszty mogą ulec zmianie, jak również brak jest informacji co do wcześniejszej spłaty pożyczki. Sąd również co do tego zarzutu nie podziela argumentacji powoda.

W umowie kredytu konieczne jest zawarcie informacji o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie (art. 30 ust. 1 pkt 10 (...))

Umowa której dotyczy przedmiotowa sprawa przewiduje postanowienia zarówno w zakresie zmiany warunków, jak również opłat i prowizji, cennika oraz regulaminu (§ 11 Umowy), przy wskazaniu konkretnych i szczegółowych przypadków umożliwiających taką zmianę. Ponadto, w Umowie przewidziano możliwość zmiany jej treści, a w tym zmiany jej warunków finansowych na zgodne oświadczenie stron.

Powód podniósł także, niezasadny w ocenie Sądu, zarzut iż w umowie nie zawarto wystarczających informacji na temat skutków odstąpienia od niej przez konsumenta.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 15 (...), w Umowie należy zawrzeć informacje o terminie, sposobie i skutkach odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym.

Umowa stanowiąca podstawę niniejszej sprawy spełnia wszystkie wyżej wskazane wymagania. Przewidziano w niej informacje dla powoda o tym, że może on odstąpić od umowy w terminie 14 dni bez podania przyczyn oraz, że możliwe jest złożenie takiego oświadczenia w P. lub za pośrednictwem poczty. Zawiera ona również informacje o skutkach odstąpienia, poprzez wskazanie konieczności zwrotu kwoty pożyczki przez powoda oraz regulacji co do rozliczenia potencjalnie nadpłaconych środków. Tym samym zawiera ona wszystkie istotne informacje, które konsument powinien posiadać decydując się na odstąpienie od umowy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów w zakresie postanowień dot. wcześniejszej spłaty pożyczki, to postanowienia taki znajdują się w § 12 ust. 2 Umowy.

Należy również wskazać, że normy powszechnie obowiązującego prawa redagowano zgodnie z zasadami techniki prawodawczej przewidującej wymóg precyzji i komunikatywności przepisów (tak: § 6 załącznika do rozp. Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”). Dlatego inkorporowane do umowy sformułowania zastosowane w powszechnie obowiązującym prawie uznać należy za dostatecznie komunikatywne, a fakt znaczącego skomplikowania materii nimi regulowanej znacząco utrudniający zrozumienie postanowienia nie może oznaczać naruszenia przez pozwany bank obowiązku informacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie I wyroku oddalił powództwo (punkt I wyroku).

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1, 1 ¹ i 2 k.p.c., uznając pozwanego za wygrywającego proces i zasądzając na jego rzecz od powoda kwotę 3 617 złotych obejmującą koszty zastępstwa procesowego (§2 pkt 5 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (punkt II wyroku).