I C 365/23 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Rejonowy w Kętrzynie z 2025-05-08
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2025 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
sędzia Sławomir Szubstarski |
|
Protokolant: |
starszy sekretarz sądowy Żaneta Kowalska |
po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. w Kętrzynie
sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G.
przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. sp.k. w G. kwotę 4 161,03 (cztery tysiące sto sześćdziesiąt jeden, zero trzy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 20 lipca 2023 r. do dnia zapłaty;
II. w pozostałym zakresie powództwo oddala;
III. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. sp.k. w G. kwotę 1 413,24 (jeden tysiąc czterysta trzynaście, dwadzieścia cztery) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;
IV. nakazuje zwrócić powodowi kwotę 564,40 (pięćset sześćdziesiąt cztery, czterdzieści) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na dowód z opinii biegłego.
Sygn.akt: I C 365/23
UZASADNIENIE
Powód (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G. domagał się od pozwanego (...) S.A. w W. zapłaty kwoty 6 364,46 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 5 872,46 złotych od 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 492 zł od 17 maja 2023 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego, na swoją rzecz, kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Podniósł, że w dniu 13 lipca 2022 roku doszło do kolizji drogowej, w następstwie której uszkodzeniu uległ pojazd marki M. należący do E. G. (1), o numerze rejestracyjnym (...). Sprawca kolizji posiadał ubezpieczenie w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego znak (...) pozwany uznał swoją odpowiedzialność i ostatecznie decyzją z 5 sierpnia 2022 r. przyznał odszkodowanie w łącznej wysokości 7 555,27 złotych. Poszkodowana 1 września 2022 r. scedowała wierzytelność na rzecz (...) sp.k., która następnie 15 marca 2023 r. zbyła ją na rzecz powoda. Powód zlecił sporządzenie prywatnej opinii za kwotę 492 zł, która zwiększyła wartość szkody. Odsetki ustawowe za opóźnienie winny zdaniem powoda być liczone po dniu wydania przez pozwanego decyzji od kwoty 5 872,46 zł, natomiast od kwoty 492 zł od wezwania z 9 maja 2023 r, którym zakreślono termin 7 dni na zapłatę.
Pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Przyznał zasadniczo odpowiedzialność za szkodę w niniejszej sprawie zastrzegając, że zaspokoił w całości wierzytelność z tego tytułu, wypłacając kwotę 7 555,27 zł. Poszkodowana E. G. (1) nie zgłaszała żadnych pretensji co do wysokości wypłaconego jej odszkodowania. Poinformowano ją o możliwości naprawy auta w jednym z warsztatów zrzeszonych w sieci naprawczej (...) S.A., z gwarancją naprawy i bezgotówkowym rozliczeniem. Jednocześnie zastrzeżono weryfikację kosztów naprawy w samodzielnie wybranym warsztacie do wysokości ustalonej przez (...) S.A. Poszkodowana nie przedstawiła żadnych rachunków za naprawę. Pozwany zakwestionował również żądanie refundacji kosztów sporządzenia załączonej do pozwu kalkulacji uznając, że stanowi on koszt powoda prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a nie element szkody komunikacyjnej.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 13 lipca 2022 roku w K., kierujący pojazdem (...), podczas ruszania z parkingu nie zauważył zaparkowanego po prawej jego stronie pojazdu marki M. (...), numer rejestracyjny (...), i najechał na niego uszkodzając w nim koło przednie, lewe błotnik przedni lewy, zderzak przedni, reflektor przedni lewy i pokrywę silnika. Uszkodzony pojazd stanowił własność E. G. (1). Pojazd kierowany przez sprawcę posiadał ubezpieczenie OC w (...) S.A. w W.. Szkoda została zgłoszona kolejnego dnia przez poszkodowaną.
W wyniku postępowania likwidacyjnego pozwany skalkulował wartość naprawy pojazdu ustalając jej koszt na kwotę 5 151,42 złotych decyzją z 25 lipca 2022 r. Ustalił, że pojazd posiadał wcześniejsze uszkodzenia bez związku ze szkodą, przez co zderzak, pokrywa silnika, lampa PP, listwa drzwi PP chrom, kwalifikowały się do wcześniejszej naprawy lub wymiany. Poszkodowana złożyła odwołanie, w wyniku którego decyzją z 2 sierpnia 2022 r. podniesiono kwotę odszkodowania do 7 555,27 złotych. Skorygowana wysokość odszkodowania została zaakceptowana przez poszkodowaną.
( bezsporne, nadto dowód: 1. Kopia oświadczenia o przebiegu zdarzenia; 2. Kopia dowodu rejestracyjnego; 3.kalkulacja szkody; 4. Decyzje o wypłacie odszkodowania; 5. E-mail poszkodowanej z 2 sierpnia 2022 r. - w aktach szkody płyta CD k. 40).
Poszkodowana E. G. (1) nabyła pojazd M. używanym, w chwili jego uszkodzenia miał sześć lat. Samodzielnie naprawiła pojazd w K. nabywając części do naprawy na portalu (...), a po naprawie nadal go użytkuje. Koszt naprawy uszkodzeń powypadkowych wynikających ze zdarzenia z 13 lipca 2022 r., wykonywanej w okolicach K., przy wykorzystaniu fabrycznych części zamiennych oraz dostępnych ich zamienników, wynosił 11 838,32 zł. Koszt tej naprawy wyłącznie oryginalnymi częściami producenta wynosił 12 813,02 złotych.
( d: 1. zeznania świadka E. G. (1) - k.56-56v; 2. Pismo E. G. k.61; 3. opinia biegłego S. T. - k. 78-96)
W dniu 1 września 2022 r. poszkodowana E. G. (1) zawarła z (...) sp. k. z siedzibą w G. umowę cesji praw (...), na mocy której przelała na rzecz spółki wierzytelność z tytułu niezapłaconego dotąd odszkodowania za pojazd M. (...), uszkodzony 13 lipca 2022 r. (powyżej kwoty 7 555,27 zł). Następnie 15 marca 2023 r. spółka (...) sp. k. zbyła wierzytelność na rzecz powoda. Powód nabył w dniu 3 kwietnia 2023 r., w przedsiębiorstwie członka zarządu swego komplementariusza (P. B.), kosztorys finalny dla pojazdu nr (...), nr sprawy (...).
Bezsporne, dowód: 1. Umowa cesji praw k. 17; 2. Umowa przelewu wierzytelności oraz pełnomocnictwo k. 18-19; 3. zeznania świadka E. G. (1) - k.56-56v; 4. Faktura VAT nr (...)oraz kalkulacja szkody - k.20-23.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo częściowo okazało się zasadne.
Okoliczności faktyczne zasadniczo nie były sporne pomiędzy stronami, znajdowały również potwierdzenie w aktach postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwanego, oraz zeznaniu świadka E. G. (1). Oceniając całościowo materiał dowodowy Sąd uznał za wiarygodne dokumenty przedstawiające okoliczności zdarzenia drogowego z 13 lipca 2022 r, przebieg i wynik postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwanego oraz potwierdzające przelew wierzytelności z tytułu odszkodowania ostatecznie na rzecz powoda. Dokumenty nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Sąd uznał zeznania świadka za wiarygodne, nie znajdując żadnych podstaw do ich podważenia, i mając na względzie, że również strony wiarygodności tej nie kwestionowały. Ponadto Sąd uwzględnił opinię biegłego sądowego S. T. (2), uznając ją za fachową, jasną i pełną.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał zakres uszkodzeń pojazdu należącego do poszkodowanej. Bezsporną okolicznością była odpowiedzialność gwarancyjna pozwanego zakładu ubezpieczeń w zakresie odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Pozwany nie kwestionował również łańcucha przelewów wierzytelności z tego tytułu, ostatecznie na rzecz powoda.
Spór między stronami dotyczy wyłącznie faktycznej wysokości kosztów naprawienia szkody komunikacyjnej oraz to czy poniesiony przez powoda koszt kalkulacji naprawy w kwocie 492 zł stanowi jej element podlegający obowiązkowi naprawy, czy też nie.
Podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowią przepisy art. 805 §1 kc w zw. z art. 822 kc. Stosownie do treści art. 805 § 1 kc ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią art. 822 §1 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§ 4).
Jak stanowi art. 361 §1 i §2 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 363 § 1 kc, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
W ocenie Sądu Rejonowego dla ustalenia wielkości odszkodowania bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy poszkodowany naprawił lub zaniechał naprawy pojazdu. Sąd Rejonowy podziela pogląd orzecznictwa, wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie IV CKN 387/01, że szkoda powstaje zwykle w chwili wypadku komunikacyjnego i podlega naprawieniu według zasad określonych w art. 363 § 2 kc. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut pozwanego nie przedstawienia przez poszkodowaną poniesionych przez siebie kosztów naprawy pojazdu wyższych, aniżeli dotychczas wypłacona jej kwota (7 555,27 zł). W świetle stanowiska Sądu Najwyższego, które Sąd Rejonowy podziela, nie ma żadnych wątpliwości, że odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela nie ogranicza się do równowartości wydatków poniesionych na naprawę pojazdu, lecz każdorazowo obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy. Jeżeli poszkodowana zbyła wierzytelność odszkodowawczą, to wysokość szkody - w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę - winna wyrażać się hipotetycznymi kosztami naprawy pojazdu. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyrokach z 8 marca 2018 r. (II CNP 32/17) i z 12 kwietnia 2018 r. (II CNP 41/17). W orzecznictwie słusznie przyjmuje się również, że odmienne stanowisko budziłoby wątpliwości także z perspektywy konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Poszkodowani, którzy naprawili pojazd i którzy naprawy nie dokonali, nie powinni być odmiennie traktowani, skoro w ich sytuacji prawnej nie zachodzą różnice, które by to uzasadniały (por. m.in. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2006 r., SK 41/05, OTK-A 2006, nr 9, poz. 126, z dnia 7 lutego 2006 r., SK 45/04, OTK-A 2006, nr 2, poz. 15 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2015 r., I BU 9/14, M. Pr. 2016, nr 2, str. 97- 105, i z dnia 5 maja 2010 r., I PK 201/09, nie publ.). Stanowisko to uznawane było za tak utrwalone, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, iż oddalenie przez sąd powszechny powództwa tylko z tej przyczyny, że poszkodowany, który naprawił pojazd nie wykazał wysokości wydatków poniesionych tytułem kosztów naprawy uszczuplających jego majątek, a domagał się ustalenia wysokości szkody na podstawie opinii biegłego, jest tak oczywistym i rażącym naruszeniem prawa, że uzasadnia uwzględnienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroków opartych na takiej motywacji.
Pozwany nie zaoferował przy tym jakichkolwiek dowodów pozwalających stwierdzić, że żądanie odszkodowania w wyższej kwocie, niż dotychczas przez niego wypłacona, w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiłoby bezpodstawne wzbogacenie poszkodowanej.
Zgodnie z treścią art. 6 kc, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego korzystne dla siebie skutki prawne. Z kolei art. 232 k.p.c. stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Cytowane przepisy są ze sobą skorelowane. Zagadnienie ciężaru dowodu jest ściśle związane z zasadą kontradyktoryjności i inicjatywą w postępowaniu dowodowym. Zestawienie dwóch analizowanych przepisów tworzy pewien schemat, według którego powinno być prowadzone postępowanie dowodowe. To strony procesu odpowiedzialne są za realizację obowiązku dowodowego, a sąd za przestrzeganie zasad rozkładu ciężaru dowodu.
Na powodzie spoczywał więc obowiązek udowodnienia, iż na skutek zdarzenia komunikacyjnego, szkoda rozumiana jako niezbędne i celowe koszty przywrócenia auta do stanu poprzedniego, była większa, aniżeli odszkodowanie wypłacone dotychczas przez pozwanego.
Z uwagi na rozbieżność stanowisk w tym zakresie Sąd odwołał się do wiadomości specjalnych biegłego z zakresu techniki samochodowej S. T. (2), który przedstawił dwie wysokości kosztu naprawy uszkodzeń powypadkowych pojazdu M. (...), mianowicie 12 813,02 zł przy założeniu naprawy pojazdu z wykorzystaniem wyłącznie oryginalnych części zamiennych, oraz około 1 000 złotych niższą (11 838,32 zł) przy wykorzystaniu dostępnych nieoryginalnych zamienników.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wysokość szkody była równa kosztom naprawy dostępnymi alternatywnymi częściami zamiennymi pojazdu, gdyż powód nie wykazał uszkodzenia oryginalnych części poszycia. Uszkodzony pojazd był kilkuletnim, nie ulega przy tym wątpliwości możliwość wcześniejszej wymiany, skoro w toku postępowania likwidacyjnego ustalono już wcześniejsze uszkodzenia. Poszkodowana również wskazała, że naprawiła auto częściami nabytymi na aukcji (...), co wskazuje, że taki sposób naprawy pojazdu był wystarczający do całkowitego wyeliminowania szkody. Ponieważ poszkodowana wierzytelność odszkodowawczą przeniosła na rzecz spółki (...) sp. k. (nie wiadomo za jaką cenę), przeto nie może ulegać wątpliwości, że wynikająca z opinii biegłego różnica między hipotetycznymi kosztami naprawy, a odszkodowaniem dotychczas wypłaconym, nie zostanie przeznaczona na naprawę pojazdu. Ten natomiast, jak zeznała poszkodowana, został naprawiony i dalej jest użytkowany, co świadczy o wyeliminowaniu szkody w znaczeniu technicznym. Rację ma przy tym pozwany twierdząc, że hipotetyczna wartość kosztów naprawy, kształtująca się odmiennie w zależności od przyjętych wskaźników kosztowych, nie powinna być źródłem wzbogacenia poszkodowanego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że ustalone przez pozwanego odszkodowanie z tytułu uszkodzenia pojazdu M. (...) w wyniku zdarzenia z 13 lipca 2022 r. zostało zaniżone. Prawidłowo ustalone winno przedstawiać wartość 11 716,30 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy należało bowiem potrącić z faktycznych kosztów naprawy kwotę 99,20 zł z tytułu ubytku wartości lakieru (tak: opinia biegłego - k.87).
Powód niezasadnie domagał się nadto uwzględnienia kosztów wykonanej przez siebie kalkulacji naprawy. Stosownie do przywołanego przez powoda poglądu Sądu Najwyższego ( uchwała siódemkowej z 29 maja 2019 r. III CZP 68/18), który Sąd Rejonowy podziela w całości, w adekwatnym związku ze szkodą pozostają dodatkowe wydatki uzasadnione efektywnym dochodzeniem należności odszkodowawczej. W okolicznościach niniejszej sprawy brak tej przesłanki dla przedstawionego wydatku nie może, zdaniem sądu, budzić najmniejszej wątpliwości.
Po pierwsze powód jest przedsiębiorcą działającym z nastawieniem na zysk. Nabywając wierzytelność miał doskonałe rozeznanie, że wartość odszkodowania została przez pozwanego zaniżona. Sporządzenie kalkulacji i jej dołączenie do pozwu nie przyczyniło się do wyjaśnienia sprawy, w której koniecznym był dowód z opinii biegłego. Warto zwrócić uwagę, że powód wnosząc o uwzględnienie szkody w wysokości wskazanej w wariancie I opinii zgodził się przy tym z odmiennym ustaleniem biegłego, co świadczy o niecelowości sporządzania szczegółowej profesjonalnej analizy. Nie można tez tracić z pola widzenia, że wykonawcą zlecenia był prezes zarządu komplementariusza powoda, co budzi trudne do odparcia wrażenie celowości sztucznego zwiększenia wysokości szkody.
W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4 161,03 zł jako różnicę między wartością poniesionej szkody komunikacyjnej, a dotychczas wypłaconym odszkodowaniem (11 716,30 - 7 555,27) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 20 lipca 2023 r.
Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia okresu opóźnienia zgodnie z żądaniem pozwu albowiem faktycznie z treści e-maila poszkodowanej z 2 sierpnia 2022 r. (w aktach szkody - k. 40) wynika jej aprobata dla ustalonej przez niego wartości odszkodowania. Powód powoływał się co prawda na wezwanie z 9 maja 2023 r.(k.24-25) które jednak zostało sporządzone niezgodnie ze statutową zasadą reprezentacji powoda, a w oku procesu powód nie wykazał umocowania S. Ł. do składnia wiążących spółkę oświadczeń woli. Z tego względu Sąd przyjął, że stan opóźnienia pozwanego powstał w chwili złożenia przez niego odpowiedzi na pozew (upływ terminu zakreślonego do ustosunkowania się do zgłoszonego żądania zasądzenia świadczenia) i od tej daty zasądził odsetki od zasądzonej kwoty.
W pozostałym zakresie powództwo jako niezasadne Sąd oddalił.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 §1 1 kpc przyjmując, że strony stosownie do wyniku postępowania poniosły koszty procesu. Powód, który wygrał proces w 65% poniósł koszt opłaty, pełnomocnika oraz opinii biegłego (łącznie 3 452,6 zł), natomiast pozwany koszt pełnomocnika w kwocie 1 817 zł. Skoro pozwanego obciążała wartość 65 % kosztów procesu, to rozliczając poniesione dotychczas koszty należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 413,24 zł.
Nadto stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należało zwrócić powodowi niewykorzystaną zaliczkę pobraną na dowód z opinii biegłego, o czym Sąd orzekł w punkcie IV wyroku.
ZARZĄDZENIE
1. (...);
2. (...);
3. (...).
K., 26 maja 2025 r.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Kętrzynie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Sławomir Szubstarski
Data wytworzenia informacji: