Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2025 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Izabela Maruchacz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. w K.

sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności z siedzibą w G.

przeciwko B. A. (1)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej B. A. (1) na rzecz powoda (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności z siedzibą w G. kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z odsetkami umownymi w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 09.06.2025 r. do dnia zapłaty;

II.  w pozostałej części powództwo oddala;

III.  zasądza od pozwanej B. A. (1) na rzecz powoda (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności z siedzibą w G. kwotę 941,96 zł (dziewięćset czterdzieści jeden złotych i dziewięćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV.  wyrokowi w punktach I i III nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

UZASADNIENIE

Powód (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (...) Wierzytelności z siedzibą w G. pozwem z dnia 16 czerwca 2025 roku wniósł o zasądzenie od pozwanej B. A. (2) kwoty 8 855 zł. Na kwotą żądania pozwu składały się: kwota niespłaconego kapitału pożyczki - 3 600 zł z tytułu niespłaconej kwoty pożyczki, 3 033,66 zł tytułem niespłaconych kosztów pożyczki tj. łącznie kwota 6 633,66 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, oraz kwota 746,75 zł z tytułu niespłaconych odsetek umownych, kwota 57,37 zł z tytułu odsetek za opóźnienie naliczonych za okres od 29.09.2022 do 16.10.2023 r. oraz kwota 1 417 zł z tytułu odsetek za opóźnienie naliczona od 17.10.2023 roku do dnia sporządzenia pozwu tj. łącznie kwota 2 221,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

Powód wskazał, że zobowiązanie stało się wymagalne w dniu 29 września 2022 roku. Powód domagał się jednocześnie zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazał, że wierzytelność dochodzona powstała w wyniku zawarcia przez w przez pozwaną z (...) S.A z siedzibą w O. (wierzycielem pierwotnym) w dniu 17 maja 2022 roku umowy pożyczki numer (...), na podstawie której pozwana otrzymała zgodnie z umową pożyczki kwotę 3 600 zł. z czego gotówką kwotę 3 000 zł. zaś kwota 600 zł. została przelana na poczet wynagrodzenia za e-konsultacje medyczne. Jednocześnie pozwana zobowiązała się do zwrotu kwoty udzielonej pożyczki wraz z prowizją operacyjną w kwocie 3 033 zł. w 24 miesięcznych ratach malejących zgodnie z harmonogramem załączonym do umowy. Oprocentowanie pożyczki zostało określone jako zmienne i w dniu podpisania umowy wynosiło 17,5 %. (...) został wskazany na 122,38 %.

Pozwana nie dokonywała spłat zgodnie z ustalonym harmonogramem wobec czego pierwotny wierzyciel dokonał wypowiedzenia umowy pożyczki pismem z dnia 15.08. 2022 roku i roszczenie stało się wymagalne z dniem 29.09.2022 r.

Na mocy umowy cesji wierzytelności z dnia 22.12.2023 roku wierzytelność przeszła na powoda.

(pozew – k. 3-8)

Pozwana nie zajęła stanowiska w sprawie

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 17 maja 2022 roku wierzyciel pierwotny oraz pozwana B. A. (1) zawarli umowę pożyczki pieniężnej nr numer (...).

Zgodnie z umową całkowita kwota pożyczki wyniosła 3 600 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorczynię wynosiła 7 288,90 zł. Umowa została zawarta na okres 24 miesięcy miesięcznych ratach, w ratach malejących w wysokościach wskazanych w harmonogramie załączonym do umowy. Oprocentowanie pożyczki zostało określone jako zmienne i w dniu podpisania umowy wynosiło 17,5 %. (...) został wskazany na 122,38 %.

/dowód: umowa pożyczki – k. 25-26, harmonogram - k.27, formularz informacyjny – k.28 – 29/

Kwota wypłacona w gotówce pozwanej w wykonaniu umowy wyniosła 3 000 zł. zaś kwota 600 zł. została przelana na poczet usługi e-konsultacji medycznych, zawnioskowanej przez pozwaną

/dowód: dowód wypłaty G. – k. 30/

W związku zaleganiem w spłacie rat wymagalnych, wierzyciel pierwotny pismem z dnia 15 sierpnia 2022 roku wypowiedział umowę pożyczki.

/dowód: wypowiedzenie umowy – k.31, 32/.

Na mocy Umowy zakupu Wierzytelności z dnia 22.12.2023 roku wierzytelność przeszła z pierwotnego wierzyciela na powoda.

/dowód: ramowa umowa przelewu wierzytelności – k. 33-39/

W dniu 22 stycznia 2024 roku do pozwanej zostało nadane zawiadomienie o cesji /dowód: k. 40/.

W dniu 21 marca 2024 roku powód wezwał pozwaną ostatecznie do zapłaty kowty 6 633,66 zł oraz odsetek w kwocie 1 152,53 zł tj. łącznie kwoty 7 786,19 zł w terminie 14 dni.

(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty – k. 42).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, wskazanych powyżej, które nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich wiarygodności.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty łącznie 8 854,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi umownymi za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia co do kwoty 6 633,66 zł pozwu do dnia zapłaty i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty co do kwoty 2 221,12 zł oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dochodzona pozwem należność wynikała z wiążącej strony umowy pożyczki ratalnej z dnia 17 maja 2022 roku nr (...), zawartej za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

Umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to taka umowa, która spełnia warunki przewidziane w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Jest to zatem umowa, którą kredytodawca zawiera z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określa wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Wymóg wprowadzony w tym przepisie może być odczytywany przede wszystkim przez pryzmat art. 78 kc jako wskazanie na zwykłą formę pisemną. Oznacza to, że – przynajmniej prima facie – wymóg wprowadzony w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim może być odczytywany jako zastrzeżenie zwykłej formy pisemnej, rozumianej zgodnie z art. 78 kc. W literaturze silnie reprezentowane jest jednak stanowisko o konieczności interpretowania art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w sposób szerszy, niż wynikałoby to z tradycyjnego utożsamienia "formy pisemnej" z art. 78 kc. Rozstrzygającym argumentem w tym zakresie pozostaje treść art. 10 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z 23.4.2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L Nr 133 z 22.5.2008 r., s. 66 ze zm.), zastrzegająca dla umowy kredytu, alternatywnie, zwykłą formę pisemną lub posłużenie się innym trwałym nośnikiem. Biorąc pod uwagę całkowity charakter harmonizacji oraz brak pozostawienia ustawodawcy krajowemu opcji implementacyjnej, wykładnia art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim powinna być dokonywana zgodnie ze źródłową dla niej regulacją prawa unijnego, a w konsekwencji konieczne jest odczytanie zastrzeżonego w niej wymogu pisemności w sposób rozszerzający (por. Komentarz do ustawy o kredycie konsumenckim red. Osajda 2018, wyd. 2).

Wymaganie, jakie wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, trzeba interpretować przede wszystkim jako nakaz – skierowany do kredytodawcy – sporządzenia dokumentu obejmującego treść oświadczeń woli złożonych przez kredytodawcę oraz konsumenta i utrwalenia tego dokumentu w odpowiedniej formie. Wykładnia językowa art. 29 ust. 1 w/w ustawy sugeruje, że minimalną formą umowy o kredyt konsumencki jest forma pisemna, chyba że przepisy odrębne przewidują inną formę szczególną. Istotne argumenty przemawiają jednak za stanowiskiem, aby – oprócz formy pisemnej – dopuścić formę „trwałego nośnika" (zdefiniowanego w art. 5 pkt 17w/w ustawy). W szczególności przekonuje o tym wykładnia prounijna. Art. 10 ust. 1 dyrektywy (...) jednoznacznie stanowi, że umowy sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Ponadto stanowisko to wspiera wykładnia celowościowa. Aby zapewnić odpowiednią ochronę interesom konsumenta nie jest konieczna wyłącznie forma pisemna. Do ochrony takiej wystarczy zastosowanie trwałego nośnika. Wykładnia ta uwzględnia aktualne uwarunkowania społeczno-gospodarcze, które wynikają z postępu technicznego oraz potrzeb gospodarki elektronicznej, w szczególności odnośnie do umów zawieranych na odległość (por. Tomasz Czech Komentarz do art.29 ustawy o kredycie konsumenckim ).

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku. W myśl powyższej interpretacji – nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (z uwzględnieniem wykładni prounijnej oraz celowościowej), jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Stosownie do prounijnego oraz celowościowego kierunku interpretacji komentowanego przepisu dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki. Sposobem takim może być m.in. złożenie oświadczeń woli przez strony za pomocą środków porozumiewania się na odległość (np. telefonu, poczty elektronicznej), a następnie spisanie postanowień umowy na papierowym dokumencie (np. w postaci wydruku komputerowego), bez własnoręcznych podpisów.

Powód, na poparcie twierdzeń dotyczących istnienia wierzytelności wobec pozwanej zawartych w pozwie, przedłożył wydruk wniosku o pożyczkę oraz Umowy pożyczki ratalnej z dnia 17 maja 2022 roku (k.23-26).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podzielając powyższą argumentację, w ocenie Sądu, powód wykazał iż w niniejszej sprawie spełnił wymóg zawarcia umowy o kredyt konsumencki w formie pisemnej. Brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożoną przez powoda Umową Kredytu konsumenckiego z dnia 17.05.2022 r., nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej.

W ocenie Sądu, ustalenie faktu zawarcia przez pozwaną z wierzycielem pierwotnym umowy pożyczki na kwotę 3 600 zł, w dniu 17 maja 2022 r., możliwe było w oparciu o przedstawione przez powoda dowody w drodze domniemania faktycznego. Zgodnie z treścią art. 231 kpc, Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów.

Tym samym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód wykazał przedłożonymi dokumentami istnienie stosunku podstawowego – zawarcie przez pozwaną z poprzednikiem prawnym powoda umowy wskazanej w pozwie.

Wskazać jednocześnie należy, iż sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich mają nieuczciwy charakter, a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą, o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego (podobnie wyroki: z dnia 21 kwietnia 2016 r. , R. i R., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 21 grudnia 2016 r. 2016 r. ., G.N. i in. , C-154/15, C- 307/15 i C – 308/15, EU : C:2016:980, pkt 58).

W ocenie Sądu, w łączącej strony umowie, zostały zawarte przez powodową spółkę klauzule abuzywne.

Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Stosownie do treści art. 385 ¹ § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pozwana miał przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy, iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy, a więc takich jej elementów konstrukcyjnych, bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki. Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, stanowiące te jego elementy, które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720§1 kc stwierdzić należy, iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłat dodatkowych, w tym w szczególności prowizji, która stanowiła część kredytu podlegającą oprocentowaniu, nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie. Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się, że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia, które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem, jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia.

Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowych opłat przez pozwaną nie były indywidualnie z nią uzgodnione. Przedmiotowe opłaty zostały określone we wzorcu umowy, przedłożonym stronie pozwanej do podpisu. Żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób zostało obliczona prowizja. Treść umowy wskazuje natomiast, że prowizja została ustalona w sposób automatyczny, nieznajdujący odniesienia do kwoty udzielonej pożyczki. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do treści art. 385 ¹ § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania, że postanowienia nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji zostały uzgodnione indywidualnie. Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił.

Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości, naruszenie prywatności, doznanie zawodu, itd.

W ocenie Sądu nałożenie na pozwanego opłat prowizji w kwocie 3 033,66 zł, która podlegała dodatkowo oprocentowaniu oraz okoliczność, że całkowity koszt pożyczki wyniósł 3 688,90 zł. było rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości, przy czym godziło w interes finansowy pozwanej jako konsumenta. Ponadto należy wskazać, że zarówno kotwa udzielonej pożyczki (3 600 zł) jak i kwota prowizji (łącznie 3 033,66 zł) stanowiły kwoty podlegające kredytowaniu.

W tym zakresie należy podkreślić, iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności. Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej, nie jest więc dopuszczalne uznanie, że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w art. 385 ^{( 1)} § 1 kc. W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art. 385 ^{( 1)} § 2 kc. Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli, a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 13 lipca 2-18 r. (...), wyrok Sądu Okręgowego wO.z dnia 1 marca 2019 r., (...)).

Tym samym stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie jako stosunek podstawowy wiążący strony jest ważna, natomiast postanowienia umowy w zakresie opłat dodatkowych tj. prowizji pożyczkodawcy – 3033,66 zł, jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące. W konsekwencji pozwana była zobowiązana jedynie do zwrotu kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 3 600 zł oraz wskazanych w umowie odsetek.

Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie jest możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej pozwanemu pożyczki.

W konsekwencji powyższego, Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3 600 zł z umownymi odsetkami za opóźnienie od dnia 09.06.2025 r. do dnia zapłaty (punkt I wyroku), zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił (punkt II wyroku).

O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielając (punkt III wyroku). Powód wygrał proces w 40,65 %. Poniesione przez niego koszty procesu 2 317 zł. Zatem należna mu była kwota 941,86 zł.

Zgodnie z treścią art. 333 § 1 pkt 3 kpc Sąd z urzędu nadał wyrokowi zaocznemu rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktu I i II.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  z apelacja lub za 14 dni

K., (...) r.

(...)