Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 sierpnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Izabela Maruchacz
Protokolant:	Starszy sekretarz sądowy Edyta Wołowiec

po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. w Kętrzynie

sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą we W.

przeciwko M. R.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego M. R. na rzecz powoda (...) Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą we W. kwotę 8 000 /osiem tysięcy/ złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 13 września 2023 roku do dnia zapłaty;

II.  koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 16 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) powód T. Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego M. R. kwoty 17 140,44 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w (...) (13 września 2023 roku) do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu żądania wskazano, że w dniu 26.10.2022 roku podczas rozmowy telefonicznej pozwany M. R. zawał z (...) Finanse Sp. z o.o. umowę pożyczki o numerze (...). Pozwany został zweryfikowany dobrowolnie podając swoje dane osobowe. Umowa pożyczki zawierała postanowienia dotyczące dokładnych warunków spłaty roszczenia w zakresie miejsca, kwot i terminów zaspokojenia roszczenia oraz informacji co do możliwości odstąpienia przez pozwanego od warunków umowy pożyczki. Pożyczkodawca poinformował również pozwanego o możliwości wypowiedzenia umowy pożyczki wobec złamania jej warunków przez pożyczkobiorcę.

Strona pozwana nie dokonała całkowitej spłaty zobowiązania. W związku z tym wierzyciel wezwał pozwanego do zapłaty należności. Z uwagi na brak reakcji, w dniu 25 kwietnia 2023 roku umowa została wypowiedziana, a cała należna kwota wraz z odsetkami i należnościami pobocznymi stała się wymagalna z dniem 9 czerwca 2023 roku.

Na mocy umowy pisemnej przelewu wierzytelności z dnia 11 września 2015 roku T. Sp z o.o. Sp. j (następnie (...) Sp z o.o. dokonała w dniu 31 października 2022 roku przelewu wierzytelności na rzecz strony powodowej. Zgodnie z zapisem § 4 ust. 3 umowy przelewu wierzytelności z dnia 11.09.2015 roku, pożyczkodawca uprawniony jest do przelewu na rzecz strony powodowej wierzytelności określonych w § 2 ust. 2 umowy cesji, a Cesjonariusz uprawniony jest do regularnego nabywania tych wierzytelności. Wierzyciel pierwotny wystawił stosowne oświadczenie, w którym cedent potwierdza dokonanie na rzecz cesjonariusza przelewu wierzytelności wynikającego z umowy nr (...). Jednocześnie w samej umowie pożyczki pożyczkodawca oświadcza, że Pożyczkobiorca przyjmuje do wiadomości, że niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki, pożyczkodawca dokona cesji wierzytelności na rzecz strony powodowej.

Dalej powód wskazała, że na kwotę dochodzoną pozwem składają się:

1.  7 327,07 zł – jako kwota kapitału wymaganego do spłaty

2.  1 877,76 zł. – jako opłata za udzielenie pożyczki

3.  5 663,32 zł. – jako opłata prowizyjna

4.  1 126,19 zł. - jako odsetki umowne naliczone zgodnie z umową

5.  1 136,10 zł.– jako maksymalne odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od zadłużenia przeterminowanego do dnia sporządzenia pozwu

W odpowiedzi na pozew pozwany reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Pełnomocnik pozwanego podniósł zarzuty: braku wykazania roszczenia co do zasady i co do wysokości, braku legitymacji procesowej czynnej oraz biernej (nieważność umowy przelewu wierzytelności), nieważności umowy pożyczki, podpisanie umowy pożyczki przez osobę nieumocowaną, abuzywność pozaodsetkowych kosztów pożyczki, wskazanie w umowie pożyczki błędnych informacji o kosztach pożyczki, wysokości (...). Pełnomocnik pozwanego powołał się również na fakt złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego i przekształceniu umowy w tzw. darmowy darmowy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Umową z dnia 26 października 2022 roku powód (...) Finanse sp. z o.o. z siedzibą we W. (pożyczkodawca) oraz pozwany M. R. (pożyczkobiorca) zawarli umowę pożyczki nr (...). Zgodnie z umową całkowita kwota pożyczki wyniosła 8 000 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę 21 903,47 zł. Pożyczka miała zostać spłacona w 40 równych ratach po 555,39 zł każda z rat. Jednocześnie w punkcie § 4 ust. 2 umowy zostało wskazane, na całkowity koszt pożyczki 13 903,47 na który składają się: kwota odsetek za czas kredytowania – 5 903,47 zł., opłata prowizyjna – 6 000 zł. opłata za udzielenie pożyczki – 2 000 zł.

Jednocześnie w umowie zostało zawarte oświadczenie, ze pożyczkodawca oświadcza, a pożyczkobiorca przyjmuje do wiadomości, iż niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki, pożyczkodawca dokona cesji wierzytelności wynikających z tejże umowy na rzecz (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. reprezentowanego przez (...) Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą we W..

/umowa pożyczki z załącznikami – k. 5-10/.

Kapitał pożyczki – 8 000 zł. został wypłacony pozwanemu w dniu 27 października 2022 roku.

/potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej – k.12/.

Pozwany nie spłacił udzielonej mu pożyczki. W związku z tym, pismem z dnia 24 kwietnia 2023 roku umowa została wypowiedziana.

/zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy – k. 13/.

Na mocy umowy pisemnej przelewu wierzytelności z dnia 11 września 2015 roku T. Sp z o.o. Sp. j (następnie (...) Sp z o.o. ) dokonała w dniu 31 października 2022 roku przelewu wierzytelności na rzecz strony powodowej.

/umowa przelewu wierzytelności – k. 14 – 16, zestawienie przelanych wierzytelności – k. 21, oświadczenie o dokonaniu cesji praw – k. 22/.

W dniu 25 listopada 2022 roku pełnomocnik pozwanego złożył w jego imieniu oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

/ dowód: oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego k.48v./

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów przedłożonych przez powoda które nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich wiarygodności.

Sąd zważył, co następuje:

Odnieść się do ważności cesji oraz do oświadczenia o kredycie darmowym.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 17 140, 44 zł z umownymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13 września 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Zarzuty pełnomocnika pozwanego co do skuteczności i ważności umowy cesji wierzytelności, w ocenie Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie. Powód wykazał przelew wierzytelności wynikającej z umowy pożyczki na jego rzecz. Do pozwu została dołączona umowa pisemna przelewu wierzytelności z dnia 11 września 2015 roku pomiędzy T. Sp z o.o. Sp. j (następnie (...) Sp z o.o. ) a T. Niestandaryzowanym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym Wierzytelności z siedzibą we W. (k.14-15). Zgodnie z zapisem § 4 ust. 3 tejże umowy pożyczkodawca uprawniony był do przelewu na rzecz strony powodowej wierzytelności określonych w § 2 ust. 2 umowy cesji, a Cesjonariusz uprawniony jest do regularnego nabywania tych wierzytelności.

Ponadto wierzyciel pierwotny wystawił stosowne oświadczenie, w którym cedent potwierdza dokonanie na rzecz cesjonariusza przelewu wierzytelności wynikającego z umowy nr (...). Jednocześnie w samej umowie pożyczki pożyczkodawca oświadcza, że Pożyczkobiorca przyjmuje do wiadomości, że niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki, pożyczkodawca dokona cesji wierzytelności na rzecz strony powodowej.

Osoba, której podpis widnieje na oświadczeniu z dnia 31.10.2022 roku o dokonaniu cesji praw (k. 22) – K. G., zgodnie z informacją widniejącą na oficjalnej stronie KRS ( (...)) w okresie od 08.01.2018 roku do dnia 03.10.2023 roku była Prezesem Zarządu a zatem osobą uprawnioną do złożenia oświadczenia o wskazanej treści. Tym samym przedłożone przez powoda dokumenty w zakresie cesji wierzytelności nie budziły wątpliwości Sądu.

Umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to taka umowa, która spełnia warunki przewidziane w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Jest to zatem umowa, którą kredytodawca zawiera z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określa wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Wymóg wprowadzony w tym przepisie może być odczytywany przede wszystkim przez pryzmat art. 78 kc jako wskazanie na zwykłą formę pisemną. Oznacza to, że – przynajmniej prima facie – wymóg wprowadzony w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim może być odczytywany jako zastrzeżenie zwykłej formy pisemnej, rozumianej zgodnie z art. 78 kc. W literaturze silnie reprezentowane jest jednak stanowisko o konieczności interpretowania art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w sposób szerszy, niż wynikałoby to z tradycyjnego utożsamienia "formy pisemnej" z art. 78 kc. Rozstrzygającym argumentem w tym zakresie pozostaje treść art. 10 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z 23.4.2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L Nr 133 z 22.5.2008 r., s. 66 ze zm.), zastrzegająca dla umowy kredytu, alternatywnie, zwykłą formę pisemną lub posłużenie się innym trwałym nośnikiem. Biorąc pod uwagę całkowity charakter harmonizacji oraz brak pozostawienia ustawodawcy krajowemu opcji implementacyjnej, wykładnia art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim powinna być dokonywana zgodnie ze źródłową dla niej regulacją prawa unijnego, a w konsekwencji konieczne jest odczytanie zastrzeżonego w niej wymogu pisemności w sposób rozszerzający (por. Komentarz do ustawy o kredycie konsumenckim red. Osajda 2018, wyd. 2)

Wymaganie, jakie wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, trzeba interpretować przede wszystkim jako nakaz – skierowany do kredytodawcy – sporządzenia dokumentu obejmującego treść oświadczeń woli złożonych przez kredytodawcę oraz konsumenta i utrwalenia tego dokumentu w odpowiedniej formie. Wykładnia językowa art. 29 ust. 1 w/w ustawy sugeruje, że minimalną formą umowy o kredyt konsumencki jest forma pisemna, chyba że przepisy odrębne przewidują inną formę szczególną. Istotne argumenty przemawiają jednak za stanowiskiem, aby – oprócz formy pisemnej – dopuścić formę „trwałego nośnika" (zdefiniowanego w art. 5 pkt 17w/w ustawy). W szczególności przekonuje o tym wykładnia prounijna. Art. 10 ust. 1 dyrektywy (...) jednoznacznie stanowi, że umowy sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Ponadto stanowisko to wspiera wykładnia celowościowa. Aby zapewnić odpowiednią ochronę interesom konsumenta nie jest konieczna wyłącznie forma pisemna. Do ochrony takiej wystarczy zastosowanie trwałego nośnika. Wykładnia ta uwzględnia aktualne uwarunkowania społeczno-gospodarcze, które wynikają z postępu technicznego oraz potrzeb gospodarki elektronicznej, w szczególności odnośnie do umów zawieranych na odległość (por. Tomasz Czech Komentarz do art.29 ustawy o kredycie konsumenckim ).

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku. W myśl powyższej interpretacji – nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (z uwzględnieniem wykładni prounijnej oraz celowościowej), jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Stosownie do prounijnego oraz celowościowego kierunku interpretacji komentowanego przepisu dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki. Sposobem takim może być m.in. złożenie oświadczeń woli przez strony za pomocą środków porozumiewania się na odległość (np. telefonu, poczty elektronicznej), a następnie spisanie postanowień umowy na papierowym dokumencie (np. w postaci wydruku komputerowego), bez własnoręcznych podpisów.

W niniejszej sprawie do przedłożonej przez powoda umowy pożyczki mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim, która dopuszcza zawieranie umowy o kredyt konsumencki (w tym umowy pożyczki) za pomocą środków porozumiewania się na odległość.

Dochodzona pozwem należność wynikała z wiążącej strony umowy pożyczki z dnia 26 października 2022 roku.

W ocenie Sądu wobec przedstawienia przez powoda: umowy pożyczki gotówkowej z załącznikami fakt zawarcia umowy pożyczki wskazanej w pozwie nie budzi wątpliwości.

Odnosząc się do wskazanej przez pełnomocnika pozwanego okoliczności złożenia oświadczenia o kredycie darmowym, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostało ono prawidłowo wykazane.

Pełnomocnik załączył wydruk (k.48v) ze skanem oświadczenia oraz zdjęcie skrzynki mailowej. Wynika z niego, że oświadczenie to zostało wysłane w dniu 23 marca 2024 na adres: (...).pl a zatem inny adres mailowy niż wskazany w umowie pożyczki której dotyczy niniejsze postępowanie ((...).pl).

Tymczasem oświadczenie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.k.k., uznaje się za złożone z chwilą, gdy doszło do kredytodawcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Konieczne jest doręczenie wobec osoby upoważnionej do przyjmowania takich oświadczeń w imieniu kredytodawcy (zob. wyrok SR dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 9.06.2022 r., I C 1695/21, LEX nr 3413034). Ciężar dowodu, że skutecznie wykonano omawiane uprawnienie, spoczywa na konsumencie (art. 6 k.c.). Musi on wykazać, że doręczył swoje oświadczenie w stosunku do kredytodawcy albo osoby przezeń upoważnionej.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik pozwanego w ocenie Sądu nie wykazał, aby skutecznie wykonał wskazane uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytudarmowego..

Natomiast istotne w niniejszej sprawie jest istnienie – w ocenie Sądu - w umowie pożyczki zawartej przez powodową spółkę klauzul abuzywnych, jak też obowiązek Sądu meriti do zbadania z urzędu, czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych tak, by nie mogły one wywołać wiążącego skutku wobec konsumenta.

Wskazać należy, iż sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich mają nieuczciwy charakter, a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą, o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego (podobnie wyroki: z dnia 21 kwietnia 2016 r. , R. i R., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 21 grudnia 2016 r. 2016 r. ., G.N. i in. , C-154/15, C- 307/15 i C – 308/15, EU : C:2016:980, pkt 58.)

Ma to istotne znaczenie w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. w sprawie C 176- 17 (…) S.A. w B przeciwko M.W.

Z uwagi na powyższe, Sąd dokonał analizy postanowień zawartej pomiędzy stronami umowy pożyczki pod kątem zaistnienia ewentualnych klauzul abuzywnych, o których mowa w art. 385 ¹ § 1 kc,
a zgodnie z którym postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Art. 385 ¹ i nast. k.c. regulują materię niedozwolonych postanowień umownych, nazywanych także klauzulami abuzywnymi.

Zgodnie z art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych powinna być stwierdzona pismem.

Umowa pożyczki łącząca strony, została zawarta w dniu 26.10.2022 r. na okres 40 miesięcy. Całkowita kwota pożyczki wynosiła 8 000 zł., całkowita kwota do zapłaty przez pozwanego jako pożyczkobiorcę wynosiła 21 903,47 zł. Na podstawie umowy pozwany był zobowiązany do poniesienia kosztów opłaty prowizyjnej w kwocie 6 000 zł. oraz opłaty za udzielenie pożyczki w kwocie 2 000 zł. Całkowity koszt pożyczki (opłat prowizyjnych i oprocentowania) wyniósł 13 903,47 zł.

Powód wykazał, iż wierzytelność wynikająca z w/w umowy pożyczki stała się w całości wymagalna w dniu 9 czerwca 2023 roku.

Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Stosownie do treści art. 385 ¹ § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pozwany miał przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy, iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy, a więc takich jej elementów konstrukcyjnych, bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki. Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, stanowiące te jego elementy, które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720 § 1 kc stwierdzić należy, iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwanego obowiązek zapłaty opłat dodatkowych w tym w szczególności opłaty przygotowawczej oraz prowizji, nie zostały z pozwanym uzgodnione indywidulanie. Zgodnie z treścią art. 385 ¹ § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się, że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia, które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem, jakie pozwana otrzymał w wyniku jej zawarcia.

Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowych opłat przez pozwanego w wysokości 8 000 zł. od udzielonej kwoty pożyczki nie były indywidualnie uzgodnione z pozwanym. Przedmiotowe opłaty zostały określone we wzorcu umowy, wydrukowanym uprzednio i przedłożonym stronie pozwanej. Żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób została obliczona prowizja. Treść umowy wskazuje natomiast, że wysokość prowizji została ustalona w sposób automatyczny, nieznajdujący odniesienia do kwoty udzielonej pożyczki. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do treści art. 385 ¹ § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania, że postanowienia nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji zostały uzgodnione indywidualnie. Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił.

Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości, naruszenie prywatności, doznanie zawodu, itd.

Ponadto podkreślenia wymaga, że koszty udzielonej pozwanemu pożyczki zostały w pełni skredytowane.

Tym samym w ocenie Sądu nałożenie na pozwanego opłat prowizyjnych w łącznej kwocie 8 000 zł, które zostały skredytowane, było rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości, przy czym godziły w interes finansowy pozwanego jako konsumenta.

W tym zakresie należy podkreślić, iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności. Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej, nie jest więc dopuszczalne uznanie, że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w art. 385 ¹ § 1 kc. W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art. 385 ¹ § 2 kc. Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli, a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. V ACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca 259/19).

W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie jako stosunek podstawowy wiążący strony jest ważna, natomiast te postanowienia umowy w zakresie opłat dodatkowych – opłaty przygotowawczej oraz obu prowizji - jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące, zaś strony związane są umową w pozostałym zakresie.

W konsekwencji pozwany był zobowiązany do zwrotu kwoty jedynie udzielonej pożyczki w wysokości 8 000 zł. oraz wskazanych w umowie odsetek.

Pozwany był reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego. Nie przedłożył jednocześnie do akt sprawy dokumentów, z których wynikałoby czy i w jakich terminach dokonał spłat jakichkolwiek kwot na poczet umowy pożyczki, której dotyczy sprawa. Dokumentów takich tzn. zestawień wpłat dokonanych przez pozwanego nie zawierał również pozew i załączniki do niego. Tym samym Sąd nie był w stanie zaliczyć ewentualnych uprzednich wpłat dokonanych przez pozwanego na rzecz powoda.

Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie było również możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej pozwanemu pożyczki.

W tej sytuacji powodowi należała się kwota 8 000 zł jako kwota kapitału udzielonej pożyczki.

Rozstrzygając o żądaniu pozwu co do zasądzenia od dochodzonej przez powoda kwoty odsetek umownych za opóźnienie Sąd miał na względzie, iż zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 §2 kc).

W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8 000 zł z umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 13 września 2023 r. (data złożenia pozwu w (...)) do dnia zapłaty (punkt I wyroku), zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił (punkt II wyroku).

O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc wzajemnie je znosząc. Powód wygrał bowiem proces w 46 %, zaś obie strony były reprezentowane przez pełnomocników zawodowych.