Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kętrzynie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 maja 2025r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Sławomir Szubstarski
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Edyta Wołowiec

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. w K.

sprawy z powództwa G. (...) M. Sp. j. z siedzibą w O.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda G. (...) M. Sp. j. z siedzibą w O. kwotę 1 328,40 (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia osiem, czterdzieści) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 marca 2024 roku do dnia zapłaty;

II.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III.  koszty procesu wzajemnie znosi pomiędzy stronami;

IV.  zwraca pozwanemu kwotę 464,40 (czterysta sześćdziesiąt cztery, czterdzieści) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na koszty procesu.

Sygn. akt: I C 43/24

UZASADNIENIE

Powód G. (...) M. sp.j. w O. domagał się od pozwanego (...) S.A. w W. zapłaty kwoty 3 567 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24 sierpnia 2023 r. Ponadto powód wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Podniósł, że 15 czerwca 2023 r doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód A. (...) o numerze rej. (...), należący do D. C.. Sprawca kolizji był ubezpieczony w pozwanym Towarzystwie. W dniu 15 czerwca 2023 roku poszkodowana wynajęła od powoda pojazd zastępczy. Umowa najmu trwała do 13 lipca 2023 roku. Legitymacja czynna powódki do dochodzenia roszczenia wynika z umowy cesji wierzytelności w zakresie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Powódka wystawiła fakturę VAT na kwotę 8 437,80 zł brutto za wynajem pojazdu. Pozwany wypłacił odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego 4 870,80 zł, stąd do zapłaty pozostaje kwota dochodzona pozwem. Dalej powód podniósł, że poszkodowana dążąc do minimalizacji szkody upoważniła A. P. (1) do zorganizowania pojazdu zastępczego od ubezpieczyciela, który zwrócił się o to do pozwanego w dniu 15 czerwca 2023 r., co jednak pozostało bez reakcji pozwanego, przez co nie można uznać, aby oferta pozwanego była realną.

Pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pełnomocnik pozwanego podniósł zarzuty nieuzasadnionego powiększenia przez powoda rozmiarów szkody, bezzasadnego zawyżenia stawki za najem pojazdu, oraz okresu najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowana odrzuciła bowiem ofertę wynajmu zaproponowaną przez pozwanego, a jedyną konieczną czynnością było skontaktowanie się telefonicznie lub mailowo. Nadto zarzucił nienależyte rozeznanie wśród podmiotów wynajmujących pojazd zastępczy, a czynności pełnomocnika były pozornymi. Pozwany uznał za zasadny okres najmu 22 dni albowiem 30 czerwca 2023 r. poszkodowana uzyskała informację o szkodzie całkowitej, zatem przez okres kolejnych 7 dni istniała możliwość zbycia pozostałości pojazdu (łącznie od 15 czerwca do 7 lipca = 22 dni). Dłuższy okres najmu w okolicznościach niniejszej sprawy nie był uzasadniony.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 15 czerwca 2023 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód marki A. (...) nr rej. (...), będący własnością D. C.. Sprawca szkody posiadał ubezpieczenie OC w pozwanym Towarzystwie (...). Uszkodzony samochód był jedynym, z którego korzystała poszkodowana. Jako nauczycielka potrzebowała auta przy dojeździe do pracy oraz w zwykłych sprawach życia codziennego. W dniu kolizji poszkodowana nie mogła dodzwonić się do ubezpieczyciela sprawcy kolizji. Poszukując w internecie kolejnych numerów kontaktowych dodzwoniła się do przedsiębiorstwa Centrum (...), które skontaktowało powoda z poszkodowaną i zgłosiło szkodę pozwanemu.

( bezsporne; dowód: 1. zgłoszenie szkody – akta szkody płyta CD k. 103, 2. Zeznania świadków D. C., A. P. (1) - k. 96-97 ).

Jeszcze tego samego dnia powód podstawił poszkodowanej auto zastępcze marki O. (...) i zawarł z nią umowę najmu krótkoterminowego zgodnie ze stosowanym przez siebie regulaminem. Przedstawił jednocześnie szereg innych dokumentów dyktując poszkodowanej sposób ich wypełnienia. Między innymi poszkodowana wypełniła ankietę preferencji dotyczących warunków najmu pojazdu zastępczego mimo, że sama nie posiadała szczególnych potrzeb. Poszkodowana sądziła, że pracownicy powoda działają na zlecenie pozwanego. Jednocześnie udzieliła współpracującemu z powodem panu A. P. (1) pełnomocnictwa do zlecenia organizacji pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego.

(dowód: 1. Umowa krótkoterminowego najmu z regulaminem – k. 20-20v; 2. Pełnomocnictwo – k. 27; 3. oświadczenia – k.28- 29, 4. Zeznania świadka D. C. - k. 96v-97).

Pełnomocnik poszkodowanej zgłosił pozwanemu poprzez e-mail fakt wynajęcia przez nią pojazdu zastępczego oraz poprosił o akceptację zastosowanej stawki dobowej najmu 267 zł netto, lub samodzielne zorganizowanie wynajęcia auta zastępczego. Następnie 19 czerwca 2023 r. pełnomocnik skontaktował się telefonicznie z ubezpieczycielem uzyskując zapewnienie, że skontaktuje się z nim organizator pojazdu zastępczego. W tamtym czasie pozwany współpracował z przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. , którego pracownik nie otrzymał od ubezpieczyciela zlecenia zorganizowania pojazdu zastępczego i nie skontaktował się z pełnomocnikiem poszkodowanej.

(dowód: 1. e-mail - k. 31-35; 2. nagrania rozmów A. P. (1) z ubezpieczycielem – płyta CD - k. 9; 3. Zeznania świadków P. P. i A. P. (1) - k. 96- 97v; 4. akta szkody - płyta CD k. 103)

Szkoda w pojeździe poszkodowanej okazała się całkowita. Poszkodowana nie była w stanie samodzielnie nabyć pojazdu zastępczego przed wypłaceniem jej odszkodowania. Decyzja o przyznaniu odszkodowania została przekazana poszkodowanej 12 lipca 2023 r. Następnego dnia poszkodowana zwróciła auto zastępcze powodowi, który wystawił fakturę za 28 dni najmu pojazdu zastępczego, przy przyjęciu stawki dobowej 245 zł netto, na łączną kwotę 8 437,80 zł. Jednocześnie powód zawarł z poszkodowaną umowę cesji wierzytelności z tego tytułu i wezwał pozwanego do zapłaty wynagrodzenia w całości na swoją rzecz. Poszkodowana otrzymała odszkodowanie za szkodę całkowitą w pojeździe w dniu 22 września 2023 r. Z kolei w dniu 29 września 2023 r. pozwany zapłacił powodowi kwotę 4 870,80 zł z tytułu wynajęcia pojazdu zastępczego.

(dowód: 1. e-mail wraz z decyzją – w aktach szkody płyta CD k. 103; 2. faktura vat (...) – k. 22; 3. Wezwanie do zapłaty - k.24-25; 4. Zeznania świadków D. C. oraz A. P. (1) - k. 96v-97v)

Wysokość stawek stosowanych za najem pojazdów zastępczych klasy C na terenie województwa (...) wynosi od 80,97 złotych do 250 złotych. Średnia wysokość stawki dobowej to 160,42 zł.

(dowód: opinia biegłego - k. 114)

Sąd zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne zasadniczo nie były sporne pomiędzy stronami, w szczególności dotyczące całkowitej szkody w pojeździe poszkodowanej i wypłacenia jej odszkodowania z tego tytułu, okoliczności wynajęcia pojazdu zastępczego, zakresu dotychczasowego rozliczenia szkody z tego tytułu, legitymacji czynnej powoda oraz legitymacji biernej pozwanego w zakresie zgłoszonego żądania.

W pozostałym zakresie stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, zeznań świadków P. P., A. P. (2) oraz D. C., nagrania rozmowy telefonicznej pomiędzy A. P. (1), a pracownikami pozwanego. Prawdziwość dokumentów nie była kwestionowana przez strony, nie budziła również wątpliwości Sądu, dlatego w ocenie Sądu dokumenty stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania świadków, którzy przedstawili okoliczności sprawy w zakresie, w jakim mieli z nią styczność. Świadek D. C. opisała okoliczności wynajęcia pojazdu zastępczego, motywy jakimi się przy tym kierowała, a także fakt umocowania świadka A. P. (1) w kwestii załatwienia spraw związanych z pojazdem zastępczym. Z kolei A. P. (1) przedstawił czynności wykonane w tej sprawie. Zeznania świadków w ocenie Sądu zasługują na wiarę albowiem świadkowie logicznie przedstawili okoliczności sprawy z nimi związane, a ich zeznania znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych dokumentach. W ocenie Sądu wiarygodne są również świadka P. P., który opisał proces wynajmowania auta na zlecenie pozwanego. Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek przesłanek do zakwestionowania zeznań świadków, również strony nie wnosiły takich zastrzeżeń.

Z kolei na podstawie opinii biegłego Sąd ustalił poziom stawek najmu pojazdów zastępczych na terenie województwa (...). W ocenie Sądu opinia biegłego jest przekonywająca, oparta o ustalenia niekwestionowane przez strony, wszakże doskonale zorientowane z racji prowadzonej przez siebie działalności.

Powód domagał się zapłaty kwoty 3 567 złotych jako uzupełnienie należności za 28 dni najmu pojazdu zastępczego przy przyjęciu wysokości dobowej stawki po 245 złotych netto. Pozwany natomiast uznał za zasadny okres 22 dni najmu w stawce dobowej 180 złotych netto.

Powództwo częściowo okazało się zasadne.

Wobec bezsporności okoliczności faktycznych jedynie dla porządku należy wskazać, że podstawę odpowiedzialności pozwanej stanowią przepisy art. 805 § 1 kc w zw. z art. 822 kc. Stosownie do treści art. 805 § 1 kc ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią art. 822 § 1 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (§ 4).

Zgodnie z przepisem art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). W wyniku cesji wierzytelność cedenta (dotychczasowego wierzyciela) przechodzi na cesjonariusza (nabywcę wierzytelności) w stanie dotychczas istniejącym. Cesja nie ma wpływu na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia.

Jak stanowi art. 361 §1 i §2 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W świetle aktualnych poglądów doktryny i orzecznictwa, nie ulega wątpliwości, iż odpowiedzialnością ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego są objęte celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie wszystkie zatem wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane. Istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 §2, art. 362 i 826 §1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych.

W ocenie Sądu nieuzasadniony okazał się zarzut pozwanego zawyżenia okresu najmu pojazdu zastępczego. Z akt szkodowych wynika, że decyzja w sprawie wypłaty odszkodowania została doręczona poszkodowanej w dniu 12 lipca 2023 r., co koreluje z zeznaniem D. C., która wskazała, że dzień po wydaniu decyzji o przyznaniu odszkodowania zwróciła się do powoda z wnioskiem o zwrot pojazdu zastępczego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że faktyczna wypłata odszkodowania nastąpiła dopiero we wrześniu ówczesnego roku. Sąd Rejonowy w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 22 listopada 2013 r. (III CZP 76/13), że restytucji podlegają wydatki za okres niezbędny do nabycia innego pojazdu mechanicznego, jeżeli odszkodowanie ustalone zostało w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wartością pojazdu mechanicznego sprzed zdarzenia powodującego szkodę. Skoro pozwany nie wykazał posiadania przez poszkodowaną wolnych środków do nabycia auta, przeto usprawiedliwionym jest okres najmu auta zastępczego do czasu wypłaty odszkodowania, które w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło po 13 lipca 2023 r.

Niezasadnym był również zarzut nieskorzystania z przedstawionej przez pozwanego oferty wynajęcia pojazdu za pośrednictwem wypożyczalni z nim współpracujących. Pełnomocnik poszkodowanej zwracał się kilkukrotnie o wypożyczenie auta, a jego prośby pozostały nieskuteczne. Z wiarygodnych zeznań świadka P. P. wynika, że nie otrzymał on zlecenia podstawienia auta zastępczego. Z kolei przedstawiona przez powoda korespondencja e-mail (k. 32-35) oraz nagranie rozmowy pełnomocnika z pracownika ubezpieczyciela (płyta CD k.9) dowodzi skutecznego złożenia prośby przez pełnomocnika poszkodowanej oraz zapewnienie jej realizacji.

Poszkodowana była zatem uprawniona do wynajęcia pojazdu poza siecią wypożyczalni współpracujących z pozwanym. Sąd miał przy tym na względzie, że w zakresie zorganizowania pojazdu zastępczego udzieliła ona pełnomocnictwa pracownikowi powoda – A. P. (1) – który jak sam zeznał miał kierować się ideą minimalizacji szkody. W tym zakresie uzasadnionym okazał się natomiast zarzut nielojalnego zachowania powoda, które doprowadziło do zawyżenia kosztu najmu pojazdu zastępczego.

Nie ulega wątpliwości, że powód jest przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów mechanicznych, w tym również w ramach likwidacji szkody z polisy OC jej sprawcy. Staranność działań powoda należy zatem oceniać przez pryzmat zawodowego charakteru prowadzonej działalności (art. 355 §2 k.c.). Z tej perspektywy wymóg dbałości o zachowanie rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela, a obciążeniem dłużnika, jest wyższy w stosunku do powoda. Zatem skoro pracownik powoda przyjął na siebie obowiązki zorganizowania pojazdu zastępczego na koszt ubezpieczyciela sprawcy szkody, to należy oczekiwać od niego świadomego zbadania wszystkich okoliczności mających wpływ na zasadność refundacji takich kosztów.

Z treści opinii biegłego S. T. wynika, że poszkodowana miała możliwość wynajęcia pojazdu za kwotę znacznie niższą niż zastosowana przez powoda. Nie posiadała bowiem innych wymogów co do auta zastępczego poza możliwością bezobciążeniowego korzystania przez czas konieczny do nabycia nowego auta. Z opinii biegłego wynika natomiast, że możliwe było wynajęcie auta nawet za 81,58 złotych netto za dobę. Natomiast średnia stawka stosowana przez wypożyczalnie działające na lokalnym rynku wynosi 160 złotych netto za dobę. W tych okolicznościach utrzymanie najmu po stawce 245 złotych netto za dobę (jedną z najwyższych na lokalnym rynku) stanowiło czynność pracownika powoda zorientowaną wyłącznie na zysk pracodawcy, i nie miało nic wspólnego z kwestią minimalizacji szkody.

W konsekwencji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie celowe i niezbędne były koszty najmu pojazdu zastępczego wynajętego za pośrednictwem powoda przez okres 28 dni, po stawce zaakceptowanej przez pozwanego – 180 złotych netto – która jest wyższa niż średnia funkcjonująca na lokalnym rynku.

Mając na uwadze, że pozwany uregulował odszkodowanie z tego tytułu w kwocie 4 870,80 zł, odpowiadające okresowi 22 dni najmu po stawce 180 netto, należało odszkodowanie to uzupełnić o kolejnych sześć dni. Wartość uzupełniającego odszkodowania wynosi 1 328,40 zł ((6*180)*0,23), i taką kwotę Sąd zasądził w punkcie I wyroku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty.

Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia okresu opóźnienia zgodnie z żądaniem pozwu albowiem w wezwaniu z 17 lipca 2023 r. powód nie zakreślił pozwanemu terminu do zapłaty. Okres opóźnienia od 24 sierpnia 2023 r. nie został też uzasadniony w pozwie, wobec czego nie wiadomo dlaczego akurat z tą datą powód uważa , że pozwany jest w zwłoce, a nie z inną. Z tego względu Sąd przyjął, że stan opóźnienia pozwanego powstał w chwili złożenia przez niego odpowiedzi na pozew (upływ terminu zakreślonego do ustosunkowania się do zgłoszonego żądania zasądzenia świadczenia) i od tej daty zasądził odsetki od zasądzonej kwoty.

W pozostałym zakresie powództwo jako niezasadne Sąd oddalił.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. przyjmując, że strony stosownie do wyniku postępowania poniosły koszty procesu. Powód poniósł koszt opłaty, pełnomocnika oraz opinii biegłego w części 700 zł, natomiast pozwany koszt pełnomocnika i biegłego w kwocie 235,60 zł. Stosunek poniesionych kosztów zasadniczo odpowiada stosunkowi rozstrzygnięcia o żądaniu powoda.

Nadto stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należało zwrócić pozwanemu niewykorzystaną zaliczkę pobraną na dowód z opinii biegłego, o czym Sąd orzekła w punkcie IV wyroku.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...);

3.  (...)

K., dnia 26 maja 2025 r.